Sutra 31

Devanagari script

इन्द्रनीलो नीलावलीयः कलायपुष्पको महानीलो जम्ब्वाभो जीमूतप्रभो नन्दकः स्रवन्मध्यः ॥ कZ_०२.११.३१ ॥

Transliteration

indranīlo nīlāvalīyaḥ kalāyapuṣpako mahānīlo jambvābho jīmūtaprabho nandakaḥ sravanmadhyaḥ

Translation

(Varieties include) ‘indranīla’, ‘nīlāvalīya’, ‘kalāyapuṣpaka’, ‘mahānīla’, ‘jambvābha’, ‘jīmūtaprabha’, ‘nandaka’, and ‘sravanmadhya’.

Word by Word

• इन्द्रनीलः: indranīla (a kind of blue gem/sapphire)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रनील
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम

• नीलावलीयः: nīlāvalīya (a variety of blue gem)
• Type: Noun
• Root: नीलावलीय
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम

• कलायपुष्पकः: kalāyapuṣpaka (a gem resembling the color/lustre of a pea-flower)
• Type: Noun
• Root: कलायपुष्पक
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम

• महानीलः: mahānīla (a deep/very blue gem)
• Type: Noun
• Root: महानील
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम

• जम्ब्वाभः: jambvābha (a gem with jambū-fruit-like lustre)
• Type: Noun
• Root: जम्ब्वाभ
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम; ‘जम्बु-आभा’ = जम्बूफल-सदृश-प्रभा

• जीमूतप्रभः: jīmūtaprabha (a gem with cloud-like sheen)
• Type: Noun
• Root: जीमूतप्रभ
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम; ‘जीमूत-प्रभा’ = मेघ-सदृश-प्रभा

• नन्दकः: nandaka (a gem variety called Nandaka)
• Type: Noun
• Root: नन्दक
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम

• स्रवन्मध्यः: sravanmadhya (a gem whose middle appears to ‘flow’/has a streaming streak or lustre in the center)
• Type: Noun
• Root: स्रवत्-मध्य
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; रत्न/मणि-नाम; ‘स्रवत्’ = स्रव् धातोः शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (प्रथमा-एकवचन), ‘मध्य’ = नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; समासे बहुव्रीहिः

Entities Mentioned

• indranīla
• mahānīla

More Details

FAQs

What might a term like ‘sravanmadhya’ indicate in inspection practice?

A distinctive internal feature used for identification and grading—useful for detecting substitutions and for consistent pricing across officials.