Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 36

तद्वशेऽदाच्च स मुनिर्धनं सकलमुत्तमम् । तद्रक्षायै प्रयत्नेन यक्षं स्थापितवानसौ

tadvaśe'dācca sa munirdhanaṃ sakalamuttamam | tadrakṣāyai prayatnena yakṣaṃ sthāpitavānasau

Als er sie seiner Macht unterworfen hatte, ließ der Weise all jenen erlesenen Reichtum übergeben. Dann setzte er, mit bedachtem Eifer zu seinem Schutz, einen Yakṣa als Hüter ein.

तद्वशेunder his control
तद्वशे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य वशः = तद्वशः), अधिकरणे प्रयोगः
अदात्gave
अदात्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलङ् (Imperfect/भूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सः इत्यस्य समनाधिकरण
धनम्wealth
धनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
सकलम्entire
सकलम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; धनम् इत्यस्य विशेषणम्
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; धनम् इत्यस्य विशेषणम्
तद्रक्षायैfor its protection
तद्रक्षायै:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + रक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य रक्षा)
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
यक्षम्a yakṣa (guardian spirit)
यक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
स्थापितवान्appointed/installed
स्थापितवान्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formकृदन्त (क्तवत्/Perfect participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः—‘having established/appointed’
असौthat very one (he)
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम; सः/मुनिः इत्यस्य पुनर्निर्देशः

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narration style)

Tirtha: Ayodhyā (Sarayū-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (contextual)

Scene: Viśvāmitra, austere and radiant, compels the transfer of excellent wealth and ritually stations a Yakṣa as guardian—an unseen protective presence at the edge of the sacred precinct.

V
Viśvāmitra (context)
Y
Yakṣa
H
Hariścandra (context)

FAQs

Power and wealth are to be restrained and protected within dharmic order, not left to chaos or exploitation.

The Ayodhyā tīrtha associated with the Dhana-Yakṣa tradition and guardianship motif.

None; it describes the establishment of a guardian Yakṣa as part of the site’s sacred history.