Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 73

तथा चक्रहरेर्यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । मार्गशार्षस्य विशदे पक्षे हरितिथौ नरैः

tathā cakrahareryātrā karttavyā suprayatnataḥ | mārgaśārṣasya viśade pakṣe haritithau naraiḥ

Ebenso soll die Pilgerfahrt zu Cakrahari von den Menschen mit größter Sorgfalt unternommen werden: in der hellen Monatshälfte des Mārgaśīrṣa, am Hari geweihten Tithi-Tag.

तथाthus, in that manner
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/रीति-वाचक (adverb: ‘thus/in that manner’)
चक्रहरेःof Cakrahari (Viṣṇu)
चक्रहरेः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचक्रहरि (प्रातिपदिक; चक्र + हरि)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/Genitive); एकवचन — ‘of Cakrahari (Viṣṇu)’
यात्राpilgrimage, procession
यात्रा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/Nominative); एकवचन
कर्तव्याshould be performed
कर्तव्या:
Vidhi (Obligation/विधेय)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय) → कर्तव्य (प्रातिपदिक)
Formतव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन — ‘to be done/should be performed’ (agreeing with ‘यात्रा’)
सुप्रयत्नतःwith great effort
सुप्रयत्नतः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसु + प्रयत्न (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययीभाव-प्रत्यय)
Formअव्यय; तस्-प्रत्ययान्त क्रियाविशेषण (adverb: ‘with great effort’)
मार्गशीर्षस्यof (the month) Mārgaśīrṣa
मार्गशीर्षस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन — ‘of Mārgaśīrṣa (month)’
विशदेin the bright/clear
विशदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootविशद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन — ‘in the bright/clear (fortnight)’ (agreeing with ‘पक्षे’)
पक्षेin the fortnight
पक्षे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन — ‘in the fortnight’
हरितिथौon Hari’s tithi
हरितिथौ:
Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि + तिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन — ‘on Hari’s tithi (Viṣṇu’s lunar day)’
नरैःby people
नरैः:
Kartr̥ (Agent-instrumental/कर्ता-तृतीया)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); बहुवचन — ‘by men/people’

Agastya (contextual narration)

Tirtha: Cakrahari-yātrā (Ayodhyā)

Type: kshetra

Listener: General ‘naraiḥ’ (men/pilgrims), within the viprendra-addressed discourse

Scene: A winter-bright (Mārgaśīrṣa) procession to Cakrahari: devotees carry flags and lamps; the deity is shown with Sudarśana-cakra prominent; moonlit śukla-pakṣa ambience.

C
Cakrahari
H
Hari
M
Mārgaśīrṣa (month)

FAQs

Devotion is strengthened by timely observance: aligning pilgrimage with sacred lunar timing is praised as disciplined worship.

The tīrtha and pilgrimage associated with Cakrahari (Hari with the discus), within the Ayodhyā sacred landscape.

Perform Cakrahari-yātrā in the bright fortnight of Mārgaśīrṣa on a Hari-tithi, with special diligence.