Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 198

अग्निप्रवेशं ये कुर्युर्गोप्रतारे विधानतः । ते विशंति पदं विष्णोर्निःसंदग्धं तपोधन

agnipraveśaṃ ye kuryurgopratāre vidhānataḥ | te viśaṃti padaṃ viṣṇorniḥsaṃdagdhaṃ tapodhana

O Schatz der Askese, wer in Gopratāra gemäß rechter Vorschrift den Eintritt ins Feuer vollzieht, geht in den Stand Viṣṇus ein, unversehrt und unversengt.

अग्निप्रवेशम्entry into fire
अग्निप्रवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + प्रवेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘अग्नि-प्रवेश’ = अग्नौ प्रवेशः (entering fire), कुर्युः इत्यस्य कर्म
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक
कुर्युःshould do
कुर्युः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
गोप्रतारेat Gopratāra
गोप्रतारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगोप्रतार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक (तीर्थनाम), सप्तमी, एकवचन
विधानतःaccording to the prescribed rule
विधानतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): ‘विधानतः’ = विधानेन/विधानानुसारतः (according to rule)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विशन्तिenter
विशन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √विश् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
निःसंदग्धम्unscorched/purified
निःसंदग्धम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिः (उपसर्ग/अव्यय) + संदग्ध (कृदन्त; सम् + √दह् धातु, क्त)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पदम् इत्यस्य विशेषणम्; ‘निः-’ = पूर्णतया/निर्गतदोषम् (completely free from burning/taint)
तपोधनO ascetic (wealth of austerity)
तपोधन:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपोधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘तपः’ धनं यस्य सः (one whose wealth is austerity)

Brahmā (deduced: Vaiṣṇavakhaṇḍa narrative style—Brahmā to Nārada)

Tirtha: Gopratāra

Type: ghat

Listener: Tapodhana (addressed: ‘O treasure of austerity’)

Scene: At the Gopratāra ford, a ritual fire is prepared according to ordinance; priests chant; the devotee, serene and resolute, approaches the flames with Viṣṇu in vision above—symbolizing entry into Viṣṇu’s abode, ‘untouched by burning’.

G
Gopratāra Tīrtha
A
Agni-praveśa
V
Viṣṇu

FAQs

The text magnifies the tīrtha’s power: when rites are done under proper rule, liberation in Viṣṇu’s realm is promised.

Gopratāra Tīrtha.

Agni-praveśa performed vidhānataḥ (only as sanctioned by proper ordinance).