Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

कपाली शूलहस्तोऽसौ गजचर्मावगुंठितः । नास्य माता न च पिता न भ्राता न च बान्धवः

Transliteration

kapālī śūlahasto'sau gajacarmāvaguṃṭhitaḥ | nāsya mātā na ca pitā na bhrātā na ca bāndhavaḥ

Translation

„Er ist Kapālī, den Dreizack in der Hand; in Elefantenhaut gehüllt. Er hat weder Mutter noch Vater, weder Bruder noch Verwandte.“

Word by Word

• कपाली: skull-bearing
• कपाली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कपालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (masculine nominative singular; adjectival)

• शूलहस्तः: having a trident in hand
• शूलहस्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शूल (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शूलं यस्य हस्ते) (masc. nom. sg.; genitive tatpurusha)

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• गजचर्मावगुंठितः: covered with elephant-hide
• गजचर्मावगुंठितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गज (प्रातिपदिक) + चर्म (प्रातिपदिक) + अव-गुंठित (गुंठ् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; तत्पुरुष-समासः (गजचर्मेण अवगुंठितः) (masc. nom. sg.; past passive participle)

• न: not
• न: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अस्य: of him
• अस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम (genitive singular pronoun)

• माता: mother
• माता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (fem. nom. sg.)

• न: nor/not
• न: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• च: and
• च: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पिता: father
• पिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)

• न: nor/not
• न: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• भ्राता: brother
• भ्राता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)

• न: nor/not
• न: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• च: and
• च: Sambandha/Particle (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• बान्धवः: kinsman/relative
• बान्धवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बान्धव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masc. nom. sg.)

Speaker

Dakṣa (continued denunciatory description; inferred)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva as Kapālī: trident in hand, skull-bowl emblem, wrapped in elephant hide, ash-smeared body, matted locks; he stands solitary, indicating ‘no mother/father/kinsman’—a visual of radical transcendence.

Characters & Entities

• Śiva (Kapālī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Supreme is beyond worldly lineage; judging the divine by social categories is a mark of spiritual ignorance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None directly; the setting remains the Vastrāpathakṣetra Māhātmya narrative framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse conveys theological attributes (misread by Dakṣa as faults).