Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 86

त्यक्त्वा धर्मं निजं राजा पलायनपरोऽभवत् । गच्छमानस्तु नृपतिः शत्रुभिः परिपीडितः

tyaktvā dharmaṃ nijaṃ rājā palāyanaparo'bhavat | gacchamānastu nṛpatiḥ śatrubhiḥ paripīḍitaḥ

Nachdem der König sein eigenes Dharma aufgegeben hatte, war er nur noch auf die Flucht bedacht. Während er weiterzog, wurde der Herrscher von Feinden bedrängt und gequält.

त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having abandoned’
धर्मम्dharma/duty
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन
निजम्one's own
निजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (धर्मम्)
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
पलायनपरःintent on fleeing
पलायनपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपलायन + पर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुषः (पलायने परः) = devoted to fleeing
अभवत्became/was
अभवत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
गच्छमानःgoing
गच्छमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गच्छत् (वर्तमान-कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (but/indeed)
नृपतिःthe king
नृपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
परिपीडितःoppressed/harassed
परिपीडितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपीड् (धातु) → पीडित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; उपसर्गः परि-; विशेषण (नृपतिः)

Mṛgyu

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Frame audience / internal addressee

Scene: The king fleeing on a dusty road, crown askew, garments disheveled, looking over his shoulder as enemies close in. The landscape feels constricted—trees like spears, shadows like pursuers—signifying the torment of dharma-tyāga.

R
rājā
D
dharma
E
enemies (śatru)

FAQs

Forsaking one’s dharma multiplies fear and suffering; inner collapse precedes outer persecution.

The verse is part of Vastrāpatha-kṣetra Māhātmya in Prabhāsa Khaṇḍa, though it describes the king’s moral failure rather than the tīrtha directly.

None.