Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

विशालाक्षो दीर्घबाहुर्विद्वान्वाग्ग्मी प्रियंवदः । सर्वलक्षणसंपूर्णो बह्वाश्चर्यविलोककः

Transliteration

viśālākṣo dīrghabāhurvidvānvāggmī priyaṃvadaḥ | sarvalakṣaṇasaṃpūrṇo bahvāścaryavilokakaḥ

Translation

Er war großäugig und langarmig—gelehrt, beredt und von süßer Rede; mit allen edlen Merkmalen vollendet und scharfsinnig im Schauen vieler Wunder.

Word by Word

• विशालाक्षः: large-eyed
• विशालाक्षः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विशाल + अक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: समास: विशालाः अक्षी यस्य/विशालम् अक्षि (कर्मधारय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण

• दीर्घबाहुः: long-armed
• दीर्घबाहुः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ + बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: समास: दीर्घः बाहुः (कर्मधारय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण

• विद्वान्: learned
• विद्वान्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विद्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण

• वाग्ग्मी: eloquent
• वाग्ग्मी: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाच् + ग्मिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण; सन्धि: वाक् + ग्मी → वाग्ग्मी

• प्रियंवदः: sweet-spoken
• प्रियंवदः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रियम् + वद (प्रातिपदिक)
• Form: समास: प्रियं वदति इति (उपपद-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण

• सर्वलक्षणसंपूर्णः: complete with all auspicious marks
• सर्वलक्षणसंपूर्णः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + लक्षण + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: समास: सर्वैः लक्षणैः संपूर्णः (तृतीया-तत्पुरुष/बहुव्रीहिसदृश-विशेषणप्रयोग); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण

• बह्वाश्चर्यविलोककः: one who beholds many wonders
• बह्वाश्चर्यविलोककः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु + आश्चर्य + विलोकक (प्रातिपदिक)
• Form: समास: बहूनि आश्चर्याणि विलोकयति इति (उपपद-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’विशेषण

Speaker

Śiva (continuing narration)

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā (Devī)

Visual Art Cues

Scene: Portrait-like praise of King Bhoja: large-eyed, long-armed, learned, eloquent, sweet-spoken, marked with all auspicious signs, and keenly observant of wonders.

Characters & Entities

• King Bhoja

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Inner and outer virtues—learning, gentle speech, and discernment—are praised as marks that support dharma and prepare one to recognize the sacred.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it continues the characterization of the king who will encounter the wonder leading toward the Vastrāpatha-kṣetra māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.