Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 99

Devanagari script

माता मे विद्यते चान्या पितान्यो भ्रातरश्च ये । स्वसा स्वजनसम्वन्धं ज्ञात्वा मुक्तिमवाप्नुयात्

Transliteration

mātā me vidyate cānyā pitānyo bhrātaraśca ye | svasā svajanasamvandhaṃ jñātvā muktimavāpnuyāt

Translation

Ich habe eine andere Mutter, einen anderen Vater und auch andere Brüder. Wer die wahre Beziehung von «Schwester» und «den Eigenen» erkennt, kann Mokṣa, die Befreiung, erlangen.

Word by Word

• माता: mother
• माता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (enclitic)

• विद्यते: exists/is found
• विद्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विद् (विद्यते) (धातु; ‘to be found/exist’)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• च: and
• च: Discourse connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• अन्या: another
• अन्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• पिता: father
• पिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अन्यः: another
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• भ्रातरः: brothers
• भ्रातरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Discourse connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)

• स्वसा: sister
• स्वसा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्वजनसम्बन्धम्: relationship with one’s own people
• स्वजनसम्बन्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वजन + सम्बन्ध (प्रातिपदिक; स्व + जन + सम्बन्ध)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: स्वजनस्य सम्बन्धः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: √ज्ञा (जानाति) (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive): having known

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अवाप्नुयात्: may attain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + √आप् (आप्नोति) (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unspecified (philosophical instruction; speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sage instructs a pilgrim: behind them, a fading image of a biological family; before them, a luminous diagram-like vision of cosmic relations, suggesting liberation.

Characters & Entities

• Mukti (liberation)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Liberation arises from recognizing deeper, principled realities behind ordinary identities and relationships.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The discourse is situated in the Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya of Prabhāsa-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is specified; jñāna (discriminative knowledge) is emphasized as the means to mukti.