Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

ब्रह्मविष्णुहरा देवा रजःसत्त्वतमोमयाः । सृष्टिं ब्रह्मा करोत्येवं तां च पालयते हरिः

Transliteration

brahmaviṣṇuharā devā rajaḥsattvatamomayāḥ | sṛṣṭiṃ brahmā karotyevaṃ tāṃ ca pālayate hariḥ

Translation

Die Götter—Brahmā, Viṣṇu und Hara—sind aus rajas, sattva und tamas gewoben. So bringt Brahmā die Schöpfung hervor, und Hari bewahrt sie.

Word by Word

• ब्रह्मविष्णुहराः: Brahmā, Viṣṇu and Hara (Śiva)
• ब्रह्मविष्णुहराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + विष्णु + हर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्; द्वन्द्वसमासः (समाहार/इतरेतर-प्रयोगः)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), बहुवचनम्

• रजःसत्त्वतमोमयाः: consisting of rajas, sattva and tamas
• रजःसत्त्वतमोमयाः: Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रजस् + सत्त्व + तमस् + मय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; (रजः-सत्त्व-तमः)मय = तद्गुणमयः (those consisting of rajas, sattva, tamas)

• सृष्टिम्: creation
• सृष्टिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सृष्टि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• करोति: creates/does
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb of manner)

• ताम्: that (creation)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• पालयते: protects/maintains
• पालयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पाल् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Narrator (Purāṇic voice within Vastrāpathakṣetra-māhātmya; specific speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa sphere)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Vāmana

Visual Art Cues

Scene: Three deities stand as cosmic administrators: Brahmā with creative symbols, Viṣṇu with protective posture, Hara with dissolving fire/serenity—each tinted subtly by rajas/sattva/tamas hues.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu (Hari)
• Hara (Śiva)
• Rajas
• Sattva
• Tamas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Cosmic order operates through guṇas and divine functions; understanding this supports balanced devotion and dharmic living.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to the Vastrāpathakṣetra-māhātmya in Prabhāsa Khaṇḍa, situating theology within the praise of the sacred kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is given; it is doctrinal context for the māhātmya narrative.