Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

तेनासौ मोहिता पूर्वं दृष्टिदानेन कर्षिता । आद्यं संमोहनं स्त्रीणां चक्रे दृष्टिनिरीक्षणम्

tenāsau mohitā pūrvaṃ dṛṣṭidānena karṣitā | ādyaṃ saṃmohanaṃ strīṇāṃ cakre dṛṣṭinirīkṣaṇam

Durch ihn war sie schon zuvor betört, herangezogen durch die „Gabe seines Blickes“. So vollzog er als erstes Mittel, Frauen zu bezaubern, die Macht des Schauens—allein durch den Anblick fesselnd.

tenaby him / by that
tena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम् (by him/thereby)
asaushe
asau:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootadas (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
mोहitāwas deluded
mोहitā:
Predicate (Vidheyāṃśa/विधेय)
TypeAdjective
Rootmohita (कृदन्त-प्रातिपदिक; muh धातु)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (deluded)
pūrvampreviously
pūrvam:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् अव्ययप्रयोगः; कालवाचक-अव्ययम् (formerly/first)
dṛṣṭi-dānenaby the giving of a glance
dṛṣṭi-dānena:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दृष्टेः दानम्)
karṣitāwas drawn/attracted
karṣitā:
Predicate (Vidheyāṃśa/विधेय)
TypeAdjective
Rootkarṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक; kṛṣ धातु)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (drawn/attracted)
ādyamthe first
ādyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'संमोहनम्' इत्यस्य विशेषणम्
saṃmohanambewilderment, enchantment
saṃmohanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃmohana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
cakredid, performed
cakre:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकारः (परिपूर्णभूत/परोक्षभूतः), आत्मनेपदम्, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
dṛṣṭi-nirīkṣaṇamthe act of looking with the eyes
dṛṣṭi-nirīkṣaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक) + nirīkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (दृष्टेः निरीक्षणम्)

Unspecified narrator within the māhātmya (Prabhāsa Khaṇḍa narrative voice)

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A charismatic male figure captivates a woman through a potent glance; her eyes widen, posture softens, and the surrounding crowd senses the shift—an invisible ‘dṛṣṭi-dāna’ spell taking hold.

FAQs

Sense-contact, beginning with the gaze, can become the doorway to delusion; dharma requires vigilance over the mind and senses even in sacred settings.

Vastrāpathakṣetra, presented within the Prabhāsa sacred geography of the Skanda Purāṇa.

No explicit rite is prescribed here; the verse functions as moral narration within the site’s māhātmya.