Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 157

Devanagari script

नारद उवाच । अग्निशालास्थितेनैव तच्छ्रुतं वचनं प्रियम् । प्रियेत्यामन्त्रणं कोऽयं करोति मम वेश्मनि

Transliteration

nārada uvāca | agniśālāsthitenaiva tacchrutaṃ vacanaṃ priyam | priyetyāmantraṇaṃ ko'yaṃ karoti mama veśmani

Translation

Nārada sprach: Während er sich in der Feuerhalle aufhielt, hörte er jene liebevollen Worte. „Wer ist es“, dachte er, „der in meinem Haus ‘Geliebte’ sagt?“

Word by Word

• नारदः: Narada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अग्निशालास्थितेन: by/with one who was in the fire-hall
• अग्निशालास्थितेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अग्निशाला (प्रातिपदिक) + स्थित (कृदन्त; स्था-धातु)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण—(तेन) ‘अग्निशालायां स्थित’

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha/Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; ‘तत्’ (that)

• श्रुतम्: heard
• श्रुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन

• प्रियम्: dear/pleasing
• प्रियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (वचनम्)

• प्रिय: O dear one
• प्रिय: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; संबोधन

• इति: thus
• इति: Sambandha/Quotation marker
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• आमन्त्रणम्: address/calling
• आमन्त्रणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आमन्त्रण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• अयम्: this (person)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• करोति: does/makes
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मम: my
• मम: Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• वेश्मनि: in (my) house
• वेश्मनि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वेश्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Nārada in the agniśālā hears someone say ‘priye’; he pauses, alert and contemplative, with the sacred fire glowing beside him.

Characters & Entities

• Nārada
• Agniśālā (fire-hall)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The dharmic home is centered on sacred fire; even ordinary speech becomes significant within sanctified space.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vastrāpatha-kṣetra narrative milieu in Prabhāsa; the verse highlights the agniśālā within the hermitage/home.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription, but the agniśālā implies ongoing household fire rites (agnihotra/havana tradition).