Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

निरीक्ष्य मेदिनीं सर्वां सपर्वतससागराम् । आद्यं सनातनं देवं भास्करं त्रिगुणात्मकम्

nirīkṣya medinīṃ sarvāṃ saparvatasasāgarām | ādyaṃ sanātanaṃ devaṃ bhāskaraṃ triguṇātmakam

Nachdem er die ganze Erde — mit Bergen und Meeren — überschaut hatte, versenkte er sich in Bhāskara, den uranfänglichen und ewigen Gott, dessen Wesen die drei Guṇas sind.

nirīkṣyahaving observed
nirīkṣya:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootnir-īkṣ (ईक्ष्/इक्ष् धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having looked at/observed’
medinīmthe earth
medinīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmedinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
sarvāmentire
sarvām:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (medinīm)
sa-parvata-sa-sāgarāmwith mountains and oceans
sa-parvata-sa-sāgarām:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + parvata (प्रातिपदिक) + sa (अव्यय) + sāgara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव समास (सपर्वता ससागरा = पर्वतैः सह, सागरैः सह); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (medinīm)
ādyamprimeval, first
ādyam:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootādya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (devam/bhāskaram)
sanātanameternal
sanātanam:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (devam/bhāskaram)
devamthe god
devam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
bhāskaramBhāskara (the Sun)
bhāskaram:
Karma (Apposition/कर्म-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; देवस्य विशेषणरूपेण (appositional)
tri-guṇa-ātmakamwhose nature is the three guṇas
tri-guṇa-ātmakam:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + guṇa (प्रातिपदिक) + ātmaka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (त्रयः गुणाः यस्य आत्मा/स्वभावः); पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषण (devam/bhāskaram)

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Vastrāpatha-śikhara (as contemplation-station)

Type: peak

Scene: From the summit, the brāhmaṇa looks over a vast world of mountains and seas, then turns inward to visualize Bhāskara as ancient, eternal, and guṇa-formed—radiant yet philosophically subtle.

B
Bhāskara (Sūrya)
E
Earth (Medinī)

FAQs

From a sanctified vantage, the pilgrim turns cosmic sight into meditation on the eternal divine principle (Bhāskara).

The summit of Vastrāpathakṣetra, portrayed as a place enabling expansive vision and contemplation.

No explicit rite; it presents dhyāna/contemplation of Bhāskara as the spiritual act.