Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 83

Devanagari script

द्रष्टुं तीर्थान्यनेकानि बभ्राम स महीतले । सुराष्ट्रदेशे संप्राप्तः क्षेत्रे वस्त्रापथे द्विजः

Transliteration

draṣṭuṃ tīrthānyanekāni babhrāma sa mahītale | surāṣṭradeśe saṃprāptaḥ kṣetre vastrāpathe dvijaḥ

Translation

Um viele heilige Tīrthas zu schauen, wanderte er über die Erde. Jener Brahmane gelangte in das Land Surāṣṭra, in das heilige Gebiet von Vastrāpatha.

Word by Word

• द्रष्टुम्: to see
• द्रष्टुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुनन्त (infinitive), प्रयोजनार्थ; ‘to see’

• तीर्थानि: pilgrimage places
• तीर्थानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural

• अनेकानि: many
• अनेकानि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनेक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; adjective to तीर्थानि

• बभ्राम: wandered
• बभ्राम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भ्रम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Pronoun

• महीतले: on the earth’s surface
• महीतले: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: मह्याः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• सुराष्ट्रदेशे: in the Saurāṣṭra region
• सुराष्ट्रदेशे: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुराष्ट्र (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी: सुराष्ट्रस्य देशः); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular

• संप्राप्तः: having arrived
• संप्राप्तः: Karta (Predicate to dvijaḥ/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-√आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having arrived’

• क्षेत्रे: in the sacred field
• क्षेत्रे: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular

• वस्त्रापथे: at Vastrāpatha
• वस्त्रापथे: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वस्त्राणां पथः/वस्त्र-अपथ इति नाम); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular

• द्विजः: the Brahmin (twice-born)
• द्विजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular

Speaker

Sūta (deduced narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A lone brāhmaṇa pilgrim (Vāmana) walking across the earth, then entering Surāṣṭra—coastal light, sacred groves, and the threshold of Vastrāpatha-kṣetra.

Characters & Entities

• Surāṣṭra
• Vastrāpatha
• Tīrthas
• Vāmana (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is a dharmic pursuit aimed at darśana—seeking transformative encounters with tīrthas and their presiding divinities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra in Surāṣṭra is explicitly named as the destination.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse emphasizes tīrthadarśana (visiting/seeing sacred places) as a religious act, without detailing a specific ritual.