Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

उत्थायोत्थाय स्नातव्यं पूज्यौ हरिहरौ स्वयम् । सत्यं वाच्यं हितं कार्यं दानं देयं स्वशक्तितः

utthāyotthāya snātavyaṃ pūjyau hariharau svayam | satyaṃ vācyaṃ hitaṃ kāryaṃ dānaṃ deyaṃ svaśaktitaḥ

Indem man immer wieder früh aufsteht, soll man sich baden; Hari und Hara selbst sind zu verehren. Man soll die Wahrheit sprechen, das Heilsame tun und Almosen nach eigener Kraft geben.

उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), धातु: उत्-स्था; अर्थे: ‘उत्थाय’ = having risen
उत्थायagain having risen / repeatedly rising
उत्थाय:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootउत्-स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
स्नातव्यम्one should bathe / bathing is to be done
स्नातव्यम्:
Kriyā (Predicate: ought-to-be-done)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेयभावः (obligation/should be done)
पूज्यौworthy of worship
पूज्यौ:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootपूज्य (प्रातिपदिक; √पूज् धातु-आधारित)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्) कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा द्विवचन; विशेषणम् (qualifies हरिहरौ)
हरिहरौHari and Hara (Vishnu and Shiva)
हरिहरौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + हर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; पुल्लिङ्ग, प्रथमा द्विवचन
स्वयम्themselves
स्वयम्:
Karta (Emphatic to subject)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/स्वतन्त्रता-वाचक (emphatic: ‘themselves’)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मरूपे (as object of वाच्यम्)
वाच्यम्should be spoken
वाच्यम्:
Kriyā (Predicate: ought-to-be-done)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेयभावः (should be spoken)
हितम्what is beneficial
हितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहित (प्रातिपदिक; √धा/√हि धातु-आधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मरूपे (as object of कार्यम्)
कार्यम्should be done
कार्यम्:
Kriyā (Predicate: ought-to-be-done)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेयभावः (should be done)
दानम्gift/charity
दानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; कर्मरूपे (as object of देयम्)
देयम्should be given
देयम्:
Kriyā (Predicate: ought-to-be-done)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formकृत्य-प्रत्यय (यत्) कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; विधेयभावः (should be given)
स्वशक्तितःaccording to one’s ability
स्वशक्तितः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootस्व + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/कर्मधारय-भावे ‘स्व-शक्ति’); तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (Ablatival adverb) = ‘from/according to one’s capacity’

Sārasvata (continuing)

Tirtha: Vastrāpatha tīrtha (Prabhāsa)

Type: ghat

Listener: null

Scene: At dawn, pilgrims rise and bathe at a ghat; then a paired shrine tableau shows Viṣṇu (Hari) and Śiva (Hara) receiving lamps and flowers; nearby, a devotee offers alms to a needy person, embodying satya-hita-dāna.

H
Hari
H
Hara

FAQs

Pilgrimage-dharma is lived through daily purity, worship of Hari and Hara, truthfulness, helpful action, and charity within one’s means.

The ethical and ritual code is taught within the Vastrāpathakṣetra-māhātmya section of Prabhāsa Khaṇḍa.

Early rising, bathing (snāna), worship (pūjā) of Hari-Hara, and dāna (charity) according to capacity.