Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 35

Devanagari script

एकांते निर्जने स्थाने शिवस्मरणतत्परः । यदि तिष्ठति तं यान्ति नमस्कर्तुं नराधिप

Transliteration

ekāṃte nirjane sthāne śivasmaraṇatatparaḥ | yadi tiṣṭhati taṃ yānti namaskartuṃ narādhipa

Translation

„O König, wenn jemand an einem abgeschiedenen, menschenleeren Ort verweilt, ganz dem Gedenken an Śiva hingegeben, dann kommen andere zu ihm, um ehrfürchtig zu grüßen.“

Word by Word

• एकान्ते: in solitude
• एकान्ते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एकान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• निर्जने: deserted
• निर्जने: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्जन (प्रातिपदिक; निर् + जन)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying स्थाने); तत्पुरुष-समासः (उपपद/नञ्-भाव: ‘without people’)

• स्थाने: in a place
• स्थाने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• शिवस्मरणतत्परः: intent on remembering Śiva
• शिवस्मरणतत्परः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव + स्मरण + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (शिवस्य स्मरणे तत्परः)

• यदि: if
• यदि: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional particle: “if”)

• तिष्ठति: stays/stands
• तिष्ठति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• यान्ति: go/come
• यान्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• नमस्कर्तुम्: to bow to / to salute
• नमस्कर्तुम्: Prayojana (प्रयोजन; purpose)
• Type: Verb
• Root: नमस् + कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive): “to pay homage”; उपपद-समास/धातुसमास (नमस्कृ)

• नराधिप: O king (lord of men)
• नराधिप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नर + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: नराणाम् अधिपः)

Speaker

Unspecified in snippet (addressing a king: narādhipa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ekānta-sthāna within Vastrāpatha-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: narādhipa (king)

Visual Art Cues

Scene: A lone ascetic/devotee sits in a quiet grove or cave-edge, eyes half-closed in Śiva-smaraṇa; a king and townsfolk approach respectfully to bow.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-minded remembrance of Śiva sanctifies a devotee’s presence and naturally draws reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is the praised sacred region of Vastrāpathakṣetra within Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A discipline of solitary abiding and continuous Śiva-smaraṇa (remembrance/meditation).