Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

तत्रस्थाश्च तपो घोरं तेपुस्ते योगमाश्रिताः । दिव्याब्दानां सहस्रं तु ततस्तुष्टो महेश्वरः

tatrasthāśca tapo ghoraṃ tepuste yogamāśritāḥ | divyābdānāṃ sahasraṃ tu tatastuṣṭo maheśvaraḥ

Dort verweilend, vollzogen sie strenge Askesen, im Yoga gegründet. Nach tausend göttlichen Jahren wurde Maheśvara zufrieden.

तत्रस्थाः(those) staying there
तत्रस्थाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतत्र-स्थ (प्रातिपदिक; स्था-धातु-निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle sense) ‘स्थित’
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तपःausterity, penance
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
घोरम्terrible, intense
घोरम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘तपः’ विशेषण
तेपुःthey performed (austerity)
तेपुः:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
योगम्yoga
योगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आश्रिताःhaving resorted to
आश्रिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
दिव्याब्दानाम्of divine years
दिव्याब्दानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव्य-अब्द (प्रातिपदिक; दिव्य + अब्द)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma/Measure (Object as measure)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; परिमाणवाचक
तुindeed, then
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोधबोधक-अव्यय (particle)
ततःthereafter
ततः:
Adverbial (Kriya-visheshana)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
Formअव्यय, अपादान/क्रमबोधक (from that/thereafter)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
महेश्वरःMaheshvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक; महा + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Śiva (addressing Devī/Pārvatī, inferred)

Tirtha: Prabhāsa (tapas-bhūmi context)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Gaṇas reside in Prabhāsa performing fierce austerities—standing, seated in meditation, breath-control—while time is symbolized by a thousand celestial years; Śiva’s pleased presence dawns.

M
Maheśvara
G
Gaṇas
P
Prabhāsa
Y
Yoga
T
Tapas

FAQs

Steady yoga joined with tapas in a holy kṣetra culminates in divine grace (Īśvara-prasāda).

Prabhāsa-kṣetra, where intense yoga-tapas is portrayed as especially fruitful.

Austerity (tapas) and yogic discipline are described; no fixed external ritual is specified.