Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

स लिंगं पूजयामास त्रिकालं भक्तिभावितः । एकाहारो जिताहारो भूभिशायी जितेंद्रियः

sa liṃgaṃ pūjayāmāsa trikālaṃ bhaktibhāvitaḥ | ekāhāro jitāhāro bhūbhiśāyī jiteṃdriyaḥ

Von Hingabe erfüllt verehrte er den Liṅga dreimal am Tag. Er nahm nur eine Mahlzeit täglich zu sich, zügelte die Nahrung, schlief auf der Erde und bezwang seine Sinne.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
लिङ्गम्the liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
पूजयामासworshipped
पूजयामास:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
त्रिकालम्thrice daily
त्रिकालम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootत्रि + काल (प्रातिपदिक; समास)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial) अर्थे ‘त्रिषु कालेषु/three times a day’
भक्तिभावितःimbued with devotion
भक्तिभावितः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ति + भावित (कृदन्त; √भू/भाव्)
Formभक्त्या भावितः इति तृतीया-तत्पुरुष; भावित (क्त-प्रत्यय/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
एकाहारःhaving one meal (a day)
एकाहारः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक + आहार (प्रातिपदिक; समास)
Formएकः आहारः यस्य/एकाहारः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
जिताहारःhaving conquered appetite/diet
जिताहारः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + आहार (प्रातिपदिक; समास)
Formजितः आहारः यस्य; जित (क्त-प्रत्यय/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
भूभिशायीsleeping on the ground
भूभिशायी:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभूभि (भू + भि; प्रातिपदिक) + शायी (कृदन्त; √शी)
Formभूभौ शायी इति सप्तमी-तत्पुरुष; शायी (णिनि/इन्-प्रत्ययान्त कृदन्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
जितेन्द्रियःself-controlled (having conquered the senses)
जितेन्द्रियः:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजित (कृदन्त; √जि) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक; समास)
Formजितानि इन्द्रियाणि येन; (बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः) रूपतः तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced from Prabhāsa Māhātmya narrative style)

Tirtha: Vṛṣabheśa (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: King Ikṣvāku performs trikāla worship before the liṅga—morning, noon, evening—shown as three vignettes: offering water/flowers, midday lamp, evening incense; he eats once, sleeps on the ground, and sits in calm mastery of senses.

L
Liṅga (Śiva)

FAQs

Steady worship joined with self-restraint (diet, sleep, senses) intensifies devotion and makes pilgrimage-practice spiritually effective.

Prabhāsakṣetra, where the Liṅga worship is performed as part of the site’s Māhātmya.

Trikāla-pūjā of the Liṅga, along with ascetic observances: ekāhāra (single meal), regulated diet, sleeping on the ground, and sense-control.