Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 40

मंडपं कारयेत्तत्र नवसप्तकरं तथा । प्रागुदक्प्रवणे देशे पताकाभिरलंकृतम् । योगेश्वर्याः संनिधाने विधिना कारयेद्द्विजः

maṃḍapaṃ kārayettatra navasaptakaraṃ tathā | prāgudakpravaṇe deśe patākābhiralaṃkṛtam | yogeśvaryāḥ saṃnidhāne vidhinā kārayeddvijaḥ

Dort soll der Zweimalgeborene einen Maṇḍapa nach vorgeschriebenem Maß errichten lassen, auf einem Gelände, das nach Osten und Norden abfällt, mit Fahnen geschmückt, und dies nach der rechten Vorschrift in der Gegenwart Yogēśvarīs ausführen.

मण्डपम्a pavilion
मण्डपम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमण्डप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
कारयेत्should have (it) made
कारयेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच् causative: कारय)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
नव-सप्त-करम्of nine and seven hands (in measure)
नव-सप्त-करम्:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनव (संख्या-प्रातिपदिक) + सप्त (संख्या-प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; द्विगु-समास (संख्यापूर्वक)
तथाalso
तथा:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकारवाचक (also/likewise)
प्राक्-उदक्-प्रवणेin a place sloping to the east and north
प्राक्-उदक्-प्रवणे:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राक् (अव्यय) + उदक् (अव्यय) + प्रवण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अव्ययीभाव: प्राक् च उदक् च (पूर्वोत्तर-दिशा) इति, प्रवणः (sloping)
देशेin a place
देशे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
पताकाभिःwith flags/banners
पताकाभिः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपताका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
अलंकृतम्decorated
अलंकृतम्:
विशेषण (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअलम् + √कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
योगेश्वर्याःof Yogēśvarī
योगेश्वर्याः:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयोगेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
संनिधानेin the presence
संनिधाने:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंनिधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
विधिनाaccording to rule/ritual
विधिना:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
कारयेत्should have (it) made
कारयेत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) (णिच् causative: कारय)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग
द्विजःa Brahmin
द्विजः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Yogeśvarī-sannidhāna at Prabhāsa

Type: temple

Listener: Sureśvarī/Śubhe

Scene: A freshly built pavilion on gently sloping ground, open to the east and north; colorful banners flutter; a brāhmaṇa supervises measurements while the Yogeśvarī shrine stands nearby, sanctifying the construction.

M
Maṇḍapa
Y
Yogeśvarī
P
Patākā

FAQs

Outer order—proper space, direction, and sanctified proximity—supports inner discipline in ritual dharma.

Prabhāsakṣetra, specifically a locale associated with Yogeśvarī within its sacred precinct.

Construct a banner-decorated maṇḍapa on east/north-sloping ground, near Yogeśvarī, following śāstric rule.