Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

Devanagari script

मार्गा न ते प्रेतपुरी न दूता वनं च तत्खेचरखड्गपत्रम् । स्वप्ने न पश्यंति च ते मनुष्या येषां गता जागरणेन भद्रा

Transliteration

mārgā na te pretapurī na dūtā vanaṃ ca tatkhecarakhaḍgapatram | svapne na paśyaṃti ca te manuṣyā yeṣāṃ gatā jāgaraṇena bhadrā

Translation

Für jene, deren glückverheißende Nachtwache vollendet ist, warten keine Wege zur Stadt der Pretas; weder Yamās Boten noch jener schreckliche Wald mit schwertgleichen Blättern. Solche Menschen erblicken diese Schrecken nicht, nicht einmal im Traum.

Word by Word

• मार्गाः: paths
• मार्गाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• ते: of them
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध (of them)

• प्रेतपुरी: city of the dead (pretas)
• प्रेतपुरी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रेत (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (प्रेतानां पुरी)

• न: nor
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• दूताः: messengers
• दूताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• वनम्: forest
• वनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (खड्गपत्रम्)

• खेचरखड्गपत्रम्: the sword-leaved (terrible) forest of Khecaras
• खेचरखड्गपत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: खेचर (प्रातिपदिक) + खड्ग (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (खड्गवत् पत्रं यस्य/खड्गपत्रम्; खेचर-सम्बन्धि)

• स्वप्ने: in a dream
• स्वप्ने: Adhikarana (Locus/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वप्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• पश्यन्ति: see
• पश्यन्ति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• मनुष्याः: men, people
• मनुष्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ते-इत्यस्य विशेष्य

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (yeṣām…te)

• गताः: who have gone (attained)
• गताः: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (gone); विशेषण (मनुष्याः)

• जागरणेन: by the vigil
• जागरणेन: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: जागरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• भद्रे: O auspicious lady
• भद्रे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (bhadrā)

Visual Art Cues

Scene: A contrast tableau: on one side, Yama’s messengers and a sword-leaf forest fade away; on the other, a devotee who kept vigil stands calm, bathed in protective light, untouched even in dreams.

Characters & Entities

• Pretapurī
• Yama-dūta (implied)
• Jāgaraṇa (night vigil)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sincere sacred night-vigil (jāgaraṇa) grants protection from fear, sin-results, and the terrors associated with death and afterlife punishment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), within the Daityasūdana Māhātmya context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Jāgaraṇa—keeping a devotional night-vigil (commonly connected with Viṣṇu worship in this chapter’s flow).