Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

न्यायवैशेषिकादीनि ततः सिद्धिं परां गतः । एवं ज्ञात्वा तु यः सम्यक्तं समर्चयते नरः

nyāyavaiśeṣikādīni tataḥ siddhiṃ parāṃ gataḥ | evaṃ jñātvā tu yaḥ samyaktaṃ samarcayate naraḥ

Nachdem er Nyāya, Vaiśeṣika und die übrigen Lehrsysteme begründet und gelehrt hatte, gelangte er zur höchsten Vollendung. Wer dies erkennt und ihn recht verehrt, mit rechter Einsicht, der verehrt ihn wahrhaftig.

न्यायवैशेषिकादीनिNyāya, Vaiśeṣika and other (systems)
न्यायवैशेषिकादीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootन्याय + वैशेषिक + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (…आदीनि = ‘and others like …’)
ततःthereupon; from that
ततः:
Adhikarana/Hetu (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (ablatival adverb: ‘from that/thereupon’)
सिद्धिम्attainment; success
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (सिद्धिम्)
गतःhaving attained; gone to
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः; (अर्थतः ‘has gone/has attained’)
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (manner)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (‘having known’)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
सम्यक्तम्properly; correctly
सम्यक्तम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्त (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (properly/rightly)
समर्चयतेworships; honors
समर्चयते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अर्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष?—न; अयं तृतीयपुरुषः (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; यः-सम्बन्धे अपि कर्तृपदं

Narrator (contextual Purāṇic narration; speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Lakulīśa-sthāna (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Lakulīśa as luminous guru, with symbolic representations of Nyāya and Vaiśeṣika—debate hall, logic diagrams, atom motifs—while devotees perform orderly worship; above, a subtle sign of ‘parā-siddhi’ (radiant ascent).

N
Nyāya
V
Vaiśeṣika
L
Lakulīśvara (implied)

FAQs

True worship is not merely ritual; it is supported by right understanding, leading toward higher spiritual attainment (siddhi).

Prabhāsa Kṣetra, where Lakulīśvara’s teaching and worship are presented as especially potent.

The verse prescribes samyak-samarcana—proper worship performed with correct knowledge and intent.