Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

इति ते पूर्ववृत्तांतं कथितं नामकार णम् । सांप्रतं तु यथा जातं पुनः कलकलेश्वरम् । तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः प्रिये

iti te pūrvavṛttāṃtaṃ kathitaṃ nāmakāra ṇam | sāṃprataṃ tu yathā jātaṃ punaḥ kalakaleśvaram | tatte'haṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ priye

So habe ich dir das frühere Geschehen erzählt — den Grund der Benennung. Nun aber, wie Kalkaleśvara in späterer Zeit abermals entstand, das will ich dir darlegen; höre mit einspitzigem, gesammeltetem Geist zu, o Geliebte.

itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्त्यर्थक (quotative/closure)
teto you
te:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/चतुर्थी) एकवचन (ते = तुभ्यम्) अथवा षष्ठी एकवचन (ते = तव); अत्र दत्तिवाचक (to you) अधिकयुक्तम्
pūrvavṛttāntamthe earlier account
pūrvavṛttāntam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūrva (प्रातिपदिक) + vṛttānta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मधारय (पूर्वः वृतान्तः)
kathitamhas been told
kathitam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootkath (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि ("has been told")
nāmakāraṇamthe reason for the name
nāmakāraṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक) + kāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नाम्नः कारणम्)
sāṃpratamnow/at present
sāṃpratam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsāṃpratam (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
yathāhow/as
yathā:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/यथार्थवाचक (as/how)
jātamhas occurred
jātam:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भावे/कर्मणि ("has happened/occurred")
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)
kalakaleśvaramKalakaleśvara
kalakaleśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkalakala (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कलकलस्य ईश्वरः)
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
teto you
te:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (to you)
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
saṃpravakṣyāmiwill explain/tell fully
saṃpravakṣyāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + pra + vac (धातु)
Formलृट् (Future/लृट्), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
śṛṇuṣvalisten
śṛṇuṣva:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपद (शृणु + स्व)
eka-manāḥsingle-minded
eka-manāḥ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहि (एकं मनः यस्य) सम्बोधनार्थे स्त्रीलिङ्गेऽपि प्रयोगः (vocative sense)
priyeO dear one
priye:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpriya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Śiva (deduced continuation of first-person narration; addressing 'priye')

Tirtha: Kalkaleśvara (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī

Scene: A calm, intimate teaching moment: the narrator deity addresses the beloved listener, gesturing toward the sacred precinct as the story shifts from ancient origin to later re-establishment.

K
Kalkaleśvara
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Sacred places are understood through śravaṇa (attentive listening) to their Māhātmya; focused hearing is itself a dharmic practice.

Prabhāsa-kṣetra through the continuing account of Kalkaleśvara.

A mental discipline is implied: ekāgratā (single-minded attention) while hearing sacred narration.