Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

ततः प्रोवाच तं देवी संतुष्टा राजसत्तमम् । अलं क्लेशेन राजर्षे तुष्टाहं तव भक्तितः

tataḥ provāca taṃ devī saṃtuṣṭā rājasattamam | alaṃ kleśena rājarṣe tuṣṭāhaṃ tava bhaktitaḥ

Da sprach die Göttin, zufrieden, zu dem besten der Könige: „Genug der Mühsal, o königlicher ṛṣi; durch deine Bhakti bin Ich zufrieden.“

ततःthen
ततः:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तदस् तसिल्)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (ablatival adverb: 'thereupon/then')
प्रोवाचsaid
प्रोवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तम्to him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संतुष्टाpleased
संतुष्टा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP/क्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (देवी) विशेषणम्
राजसत्तमम्the best of kings
राजसत्तमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् + सत्तम (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (राज्ञां सत्तमः = best among kings)
अलम्enough (of)
अलम्:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formपर्याप्त्यर्थक/निषेधार्थक-अव्यय (particle: 'enough of')
क्लेशेनwith hardship/affliction
क्लेशेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootक्लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; हेतु/सहकारि-भाव
राजर्षेO royal sage
राजर्षे:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् + ऋषि (प्रातिपदिके; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; तत्पुरुषः (राजा च ऋषिः च/राज्ञामृषिः)
तुष्टाpleased
तुष्टा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPPP/क्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (अहम्) स्त्रीवाच्यया देव्या उक्तिः
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुषवाचक, प्रथमा, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
भक्तितःbecause of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक) + तसिल्
Formतसिलन्त-अव्यय (ablatival adverb), हेत्वर्थे (because of)

Devī (Bhairavī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Bhairavī)

Type: kshetra

Scene: Devī Bhairavī manifests or speaks from the sanctum, her expression compassionate and regal; the king stands humbled, the atmosphere shifting from suffering to assurance.

B
Bhairavī
D
Devī
R
Rājarṣi (the king)

FAQs

Bhakti (devotion) is presented as the direct cause of divine pleasure and the ending of needless suffering.

The setting remains Prabhāsa-kṣetra, where the Goddess responds to worship performed there.

No new prescription is given here; the verse highlights devotion as the effective spiritual force.