Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

स्नानं पलसहस्रेण पंचामृतरसेन यः । करोति भक्त्या मर्त्यो वै मुच्यते स ऋणत्रयात्

Transliteration

snānaṃ palasahasreṇa paṃcāmṛtarasena yaḥ | karoti bhaktyā martyo vai mucyate sa ṛṇatrayāt

Translation

Jeder Sterbliche, der in Hingabe das rituelle Bad mit tausend Palas des fünffachen Nektars (pañcāmṛta) vollzieht, wird wahrlich von den drei Schulden befreit.

Word by Word

• स्नानम्: bathing, ablution
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• पलसहस्रेण: with a thousand palas (measure)
• पलसहस्रेण: Karana (Instrument/measure)
• Type: Noun
• Root: पल (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (सहस्रं पलानाम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• पञ्चामृतरसेन: with the liquid of pañcāmṛta
• पञ्चामृतरसेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पञ्च (संख्या) + अमृत (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पञ्चामृतस्य रसः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सम्बन्धबोधक-यत्

• करोति: does, performs
• करोति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम

• ऋणत्रयात्: from the three debts
• ऋणत्रयात्: Apadana (Ablative/source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: ऋण (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (त्रयाणाम् ऋणानाम् समाहारः/सम्बन्धः); नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛhaspatīśvara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Priests and devotees pour streams of pañcāmṛta—milk, curd, ghee, honey, sugar-water—over a liṅga, with measured heaps of offerings indicating ‘sahasra-pala’; the scene radiates cleansing light as symbolic chains of debt fall away.

Characters & Entities

• Pañcāmṛta
• Ṛṇatraya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional ritual action, when performed with sincerity, removes deep karmic obligations and purifies one’s life-duty.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa), within the Prabhāsa Khaṇḍa of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

A devotional bath (snāna) performed with pañcāmṛta in a prescribed measure (a thousand palas).