Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

बुधेन चैव देवेशि तत्र तप्तं महातपः । स्थापितं विमलं लिंगं समाराध्य सदाशिवम्

budhena caiva deveśi tatra taptaṃ mahātapaḥ | sthāpitaṃ vimalaṃ liṃgaṃ samārādhya sadāśivam

O Göttin des Herrn, dort übte Budha große Askese. Nachdem er Sadāśiva in rechter Weise verehrt hatte, errichtete er ein makelloses, reines Liṅga.

बुधेनby Budha (Mercury deity)
बुधेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
देवेशिO goddess (lady of the gods)
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
तप्तम्performed/undertaken (austerity)
तप्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतप् (धातु) + त (क्त, क्तप्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘तपः’ इत्यस्य विशेषणम्
महातपःgreat austerity
महातपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहातपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्तृ), एकवचन; समासः: महत् + तपस्
स्थापितम्was स्थापित/installed
स्थापितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + पित (णिच्) + त (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य कर्मणि भावः
विमलम्pure, spotless
विमलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविमल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
समाराध्यhaving duly worshipped
समाराध्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्-आ-राध् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालक्रिया (having worshipped)
सदाशिवम्Sadāśiva
सदाशिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदाशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः: सदा + शिव

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Budheśvara

Type: temple

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Budha as a radiant, youthful deva-ascetic performs austerities near the Prabhāsa coast; before him a spotless liṅga is installed; Sadāśiva’s subtle presence appears as a luminous form above the liṅga.

B
Budha (Mercury)
S
Sadāśiva
B
Budheśvara
T
Tapas
L
Liṅga-pratiṣṭhā

FAQs

Austerity and worship culminate in establishing enduring sacred presence for the benefit of future pilgrims.

Budheśvara Liṅga in Prabhāsakṣetra, founded through Budha’s tapas and installation.

Tapas (austerity), proper worship of Sadāśiva, and liṅga-sthāpana (installation) are indicated as the sanctifying acts.