Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 10

एवमुक्त्वा स भगवानत्रैवांतरधीयन । भौमोऽपि ग्रहमध्यस्थो विमानेन विराजते

evamuktvā sa bhagavānatraivāṃtaradhīyana | bhaumo'pi grahamadhyastho vimānena virājate

Nachdem der erhabene, glückselige Herr so gesprochen hatte, entschwand er sogleich an eben diesem Ort. Und Bhauma (Mars), unter den Planeten stehend, erstrahlt in seinem himmlischen Wagen.

एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त्वा (क्त्वान्त कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक क्रिया (having said)
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन (singular)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (Subject; apposition to सः)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Locative)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Nipāta (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle of emphasis)
अन्तर्धीयन्disappeared/vanished
अन्तर्धीयन्:
Kriyā (Main action)
TypeVerb
Rootअन्तर्धा (धातु) → अन्तर्धीयन् (शतृ-प्रत्यय कृदन्त)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (present participle, शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियासमानाधिकरण (acting as finite sense: disappeared)
भौमःBhauma (Mars)
भौमः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootभौम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Nipāta (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपेक्षा (particle: also/even)
ग्रह-मध्य-स्थःsituated in the midst of the planets
ग्रह-मध्य-स्थः:
Viśeṣaṇa (Adjectival predicate of भौमः)
TypeAdjective
Rootग्रह (प्रातिपदिक) + मध्य (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थः: ‘ग्रहाणां मध्ये स्थितः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विमानेनby/with a celestial chariot
विमानेन:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
विराजतेshines/is resplendent
विराजते:
Kriyā (Predicate)
TypeVerb
Rootराज् (धातु) उपसर्ग-वि → विराजते
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Skanda Purāṇa frame) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: After giving instructions, a luminous divine figure vanishes at the spot; above, Mars (Bhauma) is envisioned as a radiant red planet-deity seated in a celestial chariot among the grahas.

B
Bhagavān
B
Bhauma (Maṅgala/Mars)
G
Graha (planets)
V
Vimāna

FAQs

Divine instruction culminates in transformation: the graha is dignified, and the narrative affirms cosmic order under the Lord.

Prabhāsakṣetra through the Aṅgāreśvara Māhātmya narrative.

No new rite is prescribed here; it narrates the Lord’s disappearance and Bhauma’s radiant status.