Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 110

Devanagari script

घृतं रसं तिलान्दुग्धं जलं चंद्राधिवासितम् । एकत्र कृत्वा काश्मीरमित्येतद्घृतकंबलम्

Transliteration

ghṛtaṃ rasaṃ tilāndugdhaṃ jalaṃ caṃdrādhivāsitam | ekatra kṛtvā kāśmīramityetadghṛtakaṃbalam

Translation

Ghee (ghṛta), süße Essenz, Sesam, Milch und vom Mond geweihte Wasser—zusammengefügt und mit Kāśmīra (Safran) vereint—das nennt man die Gabe ghṛta-kambala.

Word by Word

• घृतम्: ghee
• घृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• रसम्: juice/essence
• रसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तिलान्: sesame seeds
• तिलान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• दुग्धम्: milk
• दुग्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुग्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चन्द्राधिवासितम्: moon-infused/kept under the moon
• चन्द्राधिवासितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: चन्द्र + अधि + वासित (वा॒स्/वस् धातु + क्त, कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (चन्द्रेण/चन्द्रसम्बन्धेन अधिवासितम् = moon-infused/kept under moon)

• एकत्र: together
• एकत्र: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एकत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/समुच्चयवाचक क्रियाविशेषण (adverb: ‘together/in one place’)

• कृत्वा: having put/made (them)
• कृत्वा: Purvakala (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having made/done’

• काश्मीरम्: saffron (kāśmīra)
• काश्मीरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काश्मीर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण/समाप्ति-बोधक (quotative particle)

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• घृतकम्बलम्: (is) the ghee-blanket (offering)
• घृतकम्बलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: घृत + कम्बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष; नाम (this is called ‘ghṛtakambala’)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara/Somnātha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A ritual preparation scene: vessels of ghee, milk, sesame, sweet syrup, and a pot of water placed under moonlight; saffron threads added; the mixture readied for offering.

Characters & Entities

• Candra (Moon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred giving is defined not only by intention but also by precise, tradition-sanctioned preparation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where such offerings are taught as part of its māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

A specific recipe for ghṛta-kambala: ghee, sweet essence, sesame, milk, moon-sanctified water, and saffron combined as one offering.