Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43
Devanagari script
राजोवाच । अथ मे बुद्धिरुत्पन्ना तद्व्रतं प्रति निश्चला । चिंतितं मनसा ह्येतन्मयाब्राह्मणसत्तमाः
Transliteration
rājovāca | atha me buddhirutpannā tadvrataṃ prati niścalā | ciṃtitaṃ manasā hyetanmayābrāhmaṇasattamāḥ
Translation
Der König sprach: „Da erhob sich in mir ein Entschluss — fest und unbeweglich — zu jenem Gelübde. Wahrlich, ich erwog dies in meinem Herzen, o erhabenste der Brāhmaṇas.“
Word by Word
राजाthe king
राजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
मेof me / my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case), एकवचन; सर्वनाम (genitive enclitic)
बुद्धिःthought, resolve
बुद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
उत्पन्नाarisen
उत्पन्ना:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootउत्√पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (agreeing with बुद्धिः)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण
व्रतम्vow, observance
व्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
प्रतिtowards, regarding
प्रति:
Sambandha (Relation marker)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय/उपसर्ग)
Formअव्यय; उपपद (towards/with regard to)
निश्चलाsteadfast, unwavering
निश्चला:
Karta-samānādhikaraṇa (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootनिश्चल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (agreeing with बुद्धिः)
चिन्तितम्considered, thought over
चिन्तितम्:
Kriya (Result state)
TypeAdjective
Rootचिन्त् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (thought/considered)
मनसाby the mind
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/for)
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
मयाby me
मया:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd case), एकवचन; सर्वनाम
ब्राह्मण-सत्तमाःO best of Brahmins
ब्राह्मण-सत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयोगः (O best of Brahmins)
Speaker
Rājā (the King)
Characters & Entities
B
Brāhmaṇas (addressed as brāhmaṇa-sattamāḥ)FAQs
Dharma begins with firm inner resolve—saṅkalpa stabilizes the mind and makes a vow effective.
The broader setting is Prabhāsa Kṣetra; this verse introduces the king’s intention to undertake the related vow.
A vrata is referenced generally; the practical steps unfold in the subsequent verses (snāna, pūjā, vigil).