Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

अनर्चितो विघ्नकरः सर्वकार्येषु यो नृणाम् । तं नमामि गणाध्यक्षं भीममुग्रमुमासुतम्

anarcito vighnakaraḥ sarvakāryeṣu yo nṛṇām | taṃ namāmi gaṇādhyakṣaṃ bhīmamugramumāsutam

Der, der, wenn er nicht verehrt wird, in allen Vorhaben der Menschen Hindernisse bereitet—ihn verehre ich: den Herrn der Gaṇas, den furchtbaren und wilden Sohn der Umā.

anarcitaḥunworshipped
anarcitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootan- (निषेध) + arcita (प्रातिपदिक; √arc (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नञ्-युक्त (unworshipped)
vighna-karaḥmaker of obstacles
vighna-karaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvighna (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक; √kṛ (धातु) से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (विघ्नं करोति = obstacle-maker)
sarva-kāryeṣuin all undertakings
sarva-kāryeṣu:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + kārya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (कर्मन्-सम्बद्ध ‘कārya’), सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (सर्वाणि कार्याणि)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
nṛṇāmof men
nṛṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
namāmiI bow to
namāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√nam (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
gaṇa-adhyakṣamchief of the gaṇas
gaṇa-adhyakṣam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक) + adhyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गणानाम् अध्यक्षः = chief of the hosts)
bhīma-ugra-umāsutamthe terrible, fierce son of Umā
bhīma-ugra-umāsutam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhīma (प्रातिपदिक) + ugra (प्रातिपदिक) + umā-suta (प्रातिपदिक; umā + suta)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-कर्मधारयः—(भीमश्च उग्रश्च) उमासुतः = the terrible, fierce son of Umā

Deductive (stotra-reciter voice within Prabhāsakṣetra Māhātmya)

Tirtha: Prabhāsakṣetra

Type: kshetra

Scene: A pilgrim about to depart neglects worship and faces symbolic obstacles (storm, broken wheel, confusion); then he bows to Bhīma-Ugra Gaṇeśa, son of Umā, and the path clears—depicting the moral causality of anarcita vs arcita.

G
Gaṇādhyakṣa (Gaṇeśa)
U
Umā

FAQs

Neglect of the divine order (not worshipping the obstacle-lord) leads to impediments; honoring Gaṇeśa aligns actions with auspiciousness.

The verse functions within Prabhāsakṣetra Māhātmya, supporting the practice of beginning Prabhāsa-related rites with Gaṇeśa worship.

Worship (arcana) of Gaṇādhyakṣa prior to undertaking works, to avoid vighnas.