Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

नष्टयज्ञोत्सवे काले शून्ये च वसुधातले । ऊर्द्ध्वबाहुभिराक्रांतं परिपूर्णं त्रिविष्टपम्

naṣṭayajñotsave kāle śūnye ca vasudhātale | ūrddhvabāhubhirākrāṃtaṃ paripūrṇaṃ triviṣṭapam

Als die Opferfeste erloschen waren und die Erde leer dalag, wurde Triviṣṭapa, der Himmel, dicht gedrängt und erfüllt, besetzt von Scharen, die in Jubel die Arme emporhoben.

naṣṭa-yajña-utsaveat the time when the sacrificial festival had perished/ceased
naṣṭa-yajña-utsave:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootnaṣṭa (नष्ट; कृदन्त-प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक) + utsava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; ‘नष्टः यज्ञोत्सवः यस्मिन्’ इत्यर्थे (locative of time/occasion)
kāleat the time
kāle:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
śūnyeempty
śūnye:
Adhikarana (Location-Qualifier/अधिकरण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśūnya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण वसुधातले इत्यस्य
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
vasudhā-taleon the surface of the earth
vasudhā-tale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvasudhā (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरण (place)
ūrddhva-bāhubhiḥwith upraised arms
ūrddhva-bāhubhiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootūrddhva (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; करण (instrument/means)
ākrāntamoverrun/occupied
ākrāntam:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootā + kram (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण त्रिविष्टपम् इत्यस्य
paripūrṇamcompletely filled
paripūrṇam:
Karma (Object-Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpari + pṝ (धातु) / paripūrṇa (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त/विशेषण-प्रातिपदिक; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण त्रिविष्टपम् इत्यस्य
triviṣṭapamthe three-heaven world (svarga)
triviṣṭapam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri + viṣṭapa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object)

Narrator (contextual; within Prabhāsakṣetra Māhātmya dialogue)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Someśvara)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Earth appears quiet with extinguished yajña fires; simultaneously, Triviṣṭapa is packed with newly arrived souls, arms raised in jubilant acclaim, as if celebrating the unexpected ease of ascent.

T
Triviṣṭapa (Svarga)

FAQs

The tīrtha’s merit is portrayed as so abundant that it populates heaven even when ritual culture wanes.

Prabhāsa Kṣetra in the Prabhāsa Khaṇḍa.

Yajña-utsava (sacrificial festivals) are mentioned as having disappeared; no new prescription is stated.