Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

सह देवैस्तु पार्वत्या धारायंत्रप्रयोगकैः । एकं वर्षसहस्रं तु शंभुना तत्र रुल्लितम्

saha devaistu pārvatyā dhārāyaṃtraprayogakaiḥ | ekaṃ varṣasahasraṃ tu śaṃbhunā tatra rullitam

Dort, zusammen mit den Göttern und mit Pārvatī, bewirkte Śambhu durch den Einsatz von Wasservorrichtungen, dass jener Ort volle tausend Jahre lang «rullita» war.

सहtogether with
सह:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (तृतीया-सहयोगे)
देवैःwith the gods
देवैः:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध/अन्वयार्थक निपात (contextual)
पार्वत्याwith Pārvatī
पार्वत्या:
Sahakāraka (Accompaniment/सह)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
धारायंत्रप्रयोगकैःby the operators/users of the stream-device (mechanism)
धारायंत्रप्रयोगकैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक) + यन्त्र (प्रातिपदिक) + प्रयोगक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धारायन्त्रस्य प्रयोगकाः); पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; करणार्थे
एकम्one
एकम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; संख्याविशेषण
वर्षसहस्रम्a thousand years
वर्षसहस्रम्:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/काल)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वर्षाणां सहस्रम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कालपरिमाण (अत्यन्तसंयोगे)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
शंभुनाby Śambhu
शंभुना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्तृकरणे
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
रुल्लितम्was performed/played (at Rulla)
रुल्लितम्:
Kriyā (Passive predicate)
TypeAdjective
Rootरुल्लित (कृदन्त; √रुल्ल्/रुल्ल्? (धातु-अनिश्चित) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि; (अकर्मक/कर्मक-प्रयोगानुसारं ‘कृतम्/क्रीडितम्’ इत्यर्थे)

Sūta (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Rulla-hrada (contextual emergence)

Type: kund

Scene: Śiva (Śambhu) with Pārvatī and Devas stands beside a forming lake; celestial artisans operate water-devices (channels, wheels, spouts) directing streams into a basin; the landscape gradually becomes a tīrtha over vast time.

Ś
Śambhu
P
Pārvatī
D
Devas
R
Rulla

FAQs

The Purāṇa frames place-names and landscapes as outcomes of divine action, inviting pilgrims to see sacred history in terrain.

Rulla and its surrounding sacred setting within Prabhāsakṣetra.

No direct pilgrim-ritual; it narrates a divine act involving dhārā-yantras (water devices).