Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 35›Shloka 71
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 71

Devanagari script

संप्राप्ता तन्महातीर्थं फलदं सर्वदेहिनाम् । आमर्दकी संगमं तं नापुण्यो वेद कश्चन । संगमेश्वरनामेति तत्र लिंगं प्रतिष्ठितम्

Transliteration

saṃprāptā tanmahātīrthaṃ phaladaṃ sarvadehinām | āmardakī saṃgamaṃ taṃ nāpuṇyo veda kaścana | saṃgameśvaranāmeti tatra liṃgaṃ pratiṣṭhitam

Translation

Wer jenes große Tīrtha erreicht, empfängt Frucht und Segen für alle verkörperten Wesen. Den Zusammenfluss der Āmardakī erkennt keiner ohne Verdienst. Dort ist ein Liṅga errichtet, der den Namen Saṃgameśvara trägt.

Word by Word
संप्राप्ताhas reached, arrived
संप्राप्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-प्राप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्राप्ता’ (Past participle used predicatively)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; demonstrative)
महातीर्थम्great sacred ford/place of pilgrimage
महातीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा-तीर्थ (प्रातिपदिक; महा + तीर्थ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
फलदम्fruit-giving, bestowing results
फलदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफलद (प्रातिपदिक; फल + द)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फलदं’ = ‘फलानि ददाति’ (Accusative singular agreeing with तीर्थम्)
सर्वदेहिनाम्of all embodied beings
सर्वदेहिनाम्:
Shashthi-Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसर्व-देहिन् (प्रातिपदिक; सर्व + देहिन्)
Formपुंलिङ्ग (देहिन्), षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)
आमर्दकीĀmardakī (river)
आमर्दकी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआमर्दकी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
संगमम्confluence
संगमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular)
तम्that
तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Accusative singular; referring to संगमम्)
नnot
न:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अपुण्यःan impious person
अपुण्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअ-पुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Nominative singular)
वेदknows
वेद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (Present, 3rd sg)
कश्चनanyone (at all)
कश्चन:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्चन (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Indefinite pronoun: anyone)
संगमेश्वरनामthe name ‘Saṅgameśvara’
संगमेश्वरनाम:
Samjna (Name/संज्ञा)
TypeNoun
Rootसंगम-ईश्वर-नाम (प्रातिपदिक; संगम + ईश्वर + नाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (as part of naming expression)
इतिthus
इति:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: there)
लिङ्गम्liṅga (Śiva-emblem)
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Nom/Acc singular)
प्रतिष्ठितम्is established
प्रतिष्ठितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘स्थापितम्’ (Past passive participle)
Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āmardakī Saṅgama; Saṅgameśvara

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims arrive at a luminous confluence; a Śiva-liṅga named Saṅgameśvara stands on a pedestal near the meeting waters; the scene conveys that only the meritorious truly ‘see’ the tīrtha’s greatness.

Characters & Entities
Ā
Āmardakī–Sarasvatī Saṅgama
S
Saṃgameśvara (Śiva-liṅga)

FAQs

True recognition of a tīrtha is itself a fruit of prior puṇya; sacred confluences are universal benefactors for all beings.

The Āmardakī saṅgama, where the liṅga named Saṃgameśvara is established.

Implicitly, worship of the Saṃgameśvara liṅga at the saṅgama; no detailed vow or donation is specified.

←Previous Verse
Next Verse→