Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 32

Devanagari script

तस्मात्पुण्यतमाद्देशाच्छ्रीकण्ठात्सा मनस्विनी । संप्राप्ता वह्निना सार्द्धं कुरुक्षेत्रं सरस्वती

Transliteration

tasmātpuṇyatamāddeśācchrīkaṇṭhātsā manasvinī | saṃprāptā vahninā sārddhaṃ kurukṣetraṃ sarasvatī

Translation

Aus der allerheiligsten Gegend Śrīkaṇṭha gelangte Sarasvatī, von edlem Sinn, nach Kurukṣetra, begleitet von Vahni, dem heiligen Feuer.

Word by Word

• तस्मात्: from that
• तस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन

• पुण्यतमात्: from the most holy
• पुण्यतमात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: पुण्यतम (प्रातिपदिक; पुण्य + तमप्)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; विशेषणम् (देशात्)

• देशात्: from the region
• देशात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन

• श्रीकण्ठात्: from Śrīkaṇṭha
• श्रीकण्ठात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: श्रीकण्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; स्थाननाम

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• मनस्विनी: high-minded/spirited
• मनस्विनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मनस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सा)

• संप्राप्ता: arrived
• संप्राप्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सम्+प्र+आप्’ = arrived

• वह्निना: with Agni (fire-god)
• वह्निना: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन

• सार्द्धम्: together with
• सार्द्धम्: Sahakaraka (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्द्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक-अव्यय (together with)

• कुरुक्षेत्रम्: to Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक; कुरु + क्षेत्र)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गन्तव्य-स्थानवाचक

• सरस्वती: Sarasvatī
• सरस्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (नदी/देवी)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kurukṣetra (Sarasvatī-sambandha)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sarasvatī as a radiant river-goddess departs a holy region named Śrīkaṇṭha and journeys toward Kurukṣetra, with Agni (Vahni) moving beside her as a luminous companion.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Śrīkaṇṭha
• Kurukṣetra
• Vahni (Agni)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha-network is interconnected; Sarasvatī’s sanctity extends to Kurukṣetra, and Agni’s companionship suggests purification and sacrificial holiness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kurukṣetra, approached by Sarasvatī as part of her sacred course.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is given, though the presence of Agni naturally evokes yajña and purification themes.