Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

तत्र शुक्लचतुर्द्दश्यां कार्तिके मासि भामिनि । उपवासपरो भूत्वा यः करोति प्रजागरम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः

tatra śuklacaturddaśyāṃ kārtike māsi bhāmini | upavāsaparo bhūtvā yaḥ karoti prajāgaram | sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo maheśvaraḥ

Dort, am hellen vierzehnten Mondtag des Monats Kārtika, o strahlende Frau, gelangt, wer fastet und die Nacht in wacher Vigil verbringt, zur höchsten Stätte, wo Herr Maheśvara weilt.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
शुक्लचतुर्दश्याम्on the bright fourteenth lunar day
शुक्लचतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचन, स्त्रीलिङ्ग (Locative singular, feminine); कर्मधारय (śuklā caturdaśī)
कार्तिकेin Kārttika
कार्तिके:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Locative singular, masculine)
मासिin the month
मासि:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Locative singular, masculine)
भामिनिO lovely lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-एकवचन, स्त्रीलिङ्ग (Vocative singular, feminine)
उपवासपरःdevoted to fasting
उपवासपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपवास (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Nominative singular, masculine); तत्पुरुष (upavāse paraḥ)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive: having become)
यःwho
यः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Nominative singular, masculine); सम्बन्धबोधक-यत्
करोतिdoes; performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Present indicative, 3rd sg)
प्रजागरम्night vigil; wakefulness
प्रजागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्र (उपसर्ग) + जागर (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (Accusative singular, neuter)
सःhe
सः:
Karta (Correlative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Nominative singular, masculine)
यातिgoes; attains
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Present indicative, 3rd sg)
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (Accusative singular, neuter)
स्थानम्abode; place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-एकवचन, नपुंसकलिङ्ग (Accusative singular, neuter)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-देशवाचक-अव्यय (relative locative adverb: where)
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Nominative singular, masculine)
महेश्वरःMahēśvara (the Great Lord)
महेश्वरः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-एकवचन, पुल्लिङ्ग (Nominative singular, masculine); कर्मधारय (mahān īśvaraḥ)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Caṇḍīśvara (Prabhāsa)

Type: temple

Listener: Bhāminī / Mahādevī (Devī)

Scene: Night at the Caṇḍīśvara liṅga: rows of lamps, devotees seated in vigil, some chanting, some offering bilva and water; the moonlit Kārtika sky; a visionary glimpse of Maheśvara’s luminous abode above the shrine.

K
Kārtika māsa
Ś
śukla-caturdaśī
M
Maheśvara (Śiva)
U
upavāsa
P
prajāgara

FAQs

Kārtika devotion expressed through fasting and vigil at a Śiva-kṣetra is extolled as a direct path to the Lord’s supreme realm.

Caṇḍīśvara Mahāliṅga’s sacred place within Prabhāsakṣetra, where Kārtika observances bear special fruit.

Observe upavāsa (fasting) and perform prajāgara (night vigil) on Kārtika śukla-caturdaśī.