Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

गावः प्रदक्षिणीकार्याः पूजनीयाश्च नित्यशः । मंगलायतनं देव्यः सृष्टा ह्येताः स्वयंभुवा

gāvaḥ pradakṣiṇīkāryāḥ pūjanīyāśca nityaśaḥ | maṃgalāyatanaṃ devyaḥ sṛṣṭā hyetāḥ svayaṃbhuvā

Kühe soll man in Pradakṣiṇā rechtsum umschreiten und täglich verehren. Diese Göttlichen sind Wohnstätten des Heils, wahrlich erschaffen vom Selbstgeborenen (Brahmā).

gāvaḥcows
gāvaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
pradakṣiṇī-kāryāḥto be circumambulated
pradakṣiṇī-kāryāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpradakṣiṇā (प्रातिपदिक) + kārya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (pradakṣiṇā kāryā = ‘to be circumambulated’)
pūjanīyāḥworthy of worship
pūjanīyāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūj (धातु) + anīya (कृत् प्रत्यय)
Formअनिय-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘worthy to be worshipped’), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
caand
ca:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
nityaśaḥalways
nityaśaḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnityaśas (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb: ‘always/regularly’)
maṃgala-āyatanamabode of auspiciousness
maṃgala-āyatanam:
Pratijna/Predicate (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootmaṃgala (प्रातिपदिक) + āyatana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (maṃgalasya āyatanam)
devyaḥdivine (fem.) beings
devyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; गवां विशेषणरूपेण (appositional: ‘divine ones’)
sṛṣṭāḥcreated
sṛṣṭāḥ:
Pratijna/Predicate (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootsṛj (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः, स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्; कर्मणि-भावः (created)
hiindeed
hi:
Sambandha/Upapada (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (emphasis/causal)
etāḥthese (fem.)
etāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, बहुवचनम्
svayaṃbhuvāby the Self-born (Brahmā)
svayaṃbhuvā:
Karana/Karta (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootsvayaṃbhū (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, तृतीया (3rd case), एकवचनम्; करण/कर्तृ-निर्देशे (by the Self-born Brahmā)

Āpastamba (contextual continuation)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Devotees circumambulate a calm cow adorned with garlands and tilaka; offerings of grass and water; a sage explains their divine origin from Brahmā.

Ā
Āpastamba
G
Gāvaḥ (cows)
S
Svayaṃbhū (Brahmā)

FAQs

Auspiciousness is cultivated through reverent daily practices; honoring cows is presented as honoring a sacred source of welfare.

Within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, the instruction links local sanctity to universal dharma of worship and purity.

Pradakṣiṇā (circumambulation) and nitya-pūjā (daily worship) of cows.