Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

महर्षेस्तद्वचः श्रुत्वा नाभागः स विषादवान् । चिन्तयामास दुःखार्तः सामात्यः सपुरोहितः

maharṣestadvacaḥ śrutvā nābhāgaḥ sa viṣādavān | cintayāmāsa duḥkhārtaḥ sāmātyaḥ sapurohitaḥ

Als Nabhāga die Worte des großen Weisen hörte, sank er mutlos nieder. Von Kummer bedrängt, begann er zu beraten—mit seinen Ministern und dem königlichen Priester.

महर्षेःof the great sage
महर्षेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वचः-विशेषण)
वचःspeech; words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive): 'having heard'
नाभागःNābhāga
नाभागः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Anuvartaka (अनुवर्तक/subject-pronoun)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विषादवान्full of dejection
विषादवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविषादवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नाभागस्य)
चिन्तयामासpondered
चिन्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दुःखार्तःafflicted by sorrow
दुःखार्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सामात्यःtogether with his ministers
सामात्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थ) + अमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'अमात्यैः सह' इत्यर्थे बहुव्रीहिः
सपुरोहितःtogether with his priest
सपुरोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थ) + पुरोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'पुरोहितेन सह' इत्यर्थे बहुव्रीहिः

Narrator (Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetramāhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A worried king Nabhāga sits in council, head bowed, surrounded by ministers and the royal priest; the atmosphere is tense, with the sacred landscape of Prabhāsa hinted in the background.

N
Nabhāga
M
Mahārṣi (Āpastamba)
M
Ministers (amātyas)
P
Purohita

FAQs

When dharma becomes subtle, one should not act impulsively; sober reflection with qualified counsel is itself a righteous step.

Prabhāsa-kṣetra, where the story illustrates that sacred places foster dharmic introspection and careful resolution.

No ritual is specified; the emphasis is on deliberation (cintā) with ministers and the purohita before acting.