Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 68

वेनस्य राज्ञश्चरितं पृथोश्चैव महात्मनः । यथा तत्राभवन्मुक्तिस्तस्य चांडालयोनितः । तत्सर्वं शृणु देवेशि सम्यक्छ्रद्धासमान्विता

venasya rājñaścaritaṃ pṛthoścaiva mahātmanaḥ | yathā tatrābhavanmuktistasya cāṃḍālayonitaḥ | tatsarvaṃ śṛṇu deveśi samyakchraddhāsamānvitā

Höre alles in Gänze, o Herrin des Herrn, mit standhaftem Glauben: die Taten König Venas und des großherzigen Pṛthu—wie ihm dort Befreiung (mokṣa) zuteilwurde, obwohl er aus einem Cāṇḍāla-Schoß geboren war.

वेनस्यof Vena
वेनस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
चरितम्deeds/life-story
चरितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचरित (प्रातिपदिक; कृदन्त-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: द्वितीया as object of implied narration)
पृथोःof Pṛthu
पृथोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपृथु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (indeed/just)
महात्मनःof the great-souled one
महात्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (पृथोः इति विशेषण-सम्बन्ध)
यथाhow/as
यथा:
Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानार्थक (as/how)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
अभवत्occurred/was
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
चाण्डालयोनितःfrom (the state of) a caṇḍāla birth
चाण्डालयोनितः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootचाण्डाल + योनि (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (चाण्डालस्य योनि:); तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययीभाववत् प्रयोग (ablatival sense); स्त्रीलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-आश्रय, पञ्चमी (ablative), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (सर्वम् इति विशेष्यस्य)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देवेशिO goddess (lady of the gods)
देवेशि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
सम्यक्properly
सम्यक्:
Adhikarana (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (properly, well)
श्रद्धासमान्विताendowed with faith
श्रद्धासमान्विता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रद्धा + समन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formसमास: तृतीया-तत्पुरुष (श्रद्धया समन्विता); स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, एकवचन (देवेशि इति संबोधनस्य विशेषण)

Skanda (deduced; addressing a goddess as listener—deveśi—within māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as Deveśī)

Scene: The narrator invites the Devī to listen; in a visionary montage, King Vena’s troubled reign contrasts with Pṛthu’s righteous rule; a humble figure of cāṇḍāla birth attains liberation at Prabhāsa, rising toward light near the sacred shore/temple.

V
Vena
P
Pṛthu
M
Mukti (liberation)
C
Cāṇḍāla

FAQs

The tīrtha’s grace and dharma-centered transformation can lead to liberation even for one of marginalized birth, when approached with faith.

The phrase ‘tatra’ continues the Prabhāsa-kṣetra context; liberation is said to occur there.

No new ritual is prescribed here; it introduces an itihāsa meant to illustrate the previously taught tīrtha-dharma.