Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

तस्मिन्प्रवृत्ते तुमुले तु युद्धे चकंपिरे भूभिसमेतलोकाः । वित्रस्तदेवा न दिशो विरेजुर्महांधकारावृतमूर्छितं जगत्

tasminpravṛtte tumule tu yuddhe cakaṃpire bhūbhisametalokāḥ | vitrastadevā na diśo virejurmahāṃdhakārāvṛtamūrchitaṃ jagat

Als jener tobende Kampf begann, erbebten die Welten samt der Erde. Die Götter erschraken; die Himmelsrichtungen glänzten nicht mehr, und das All sank in Ohnmacht, von großer Finsternis umhüllt.

तस्मिन्in that (situation/time)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; सर्वनाम
प्रवृत्तेwhen it had begun; having started
प्रवृत्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-वृत् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; सप्तमी-सम्बन्धे (locative absolute)
तुमुलेtumultuous; fierce
तुमुले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतुमुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; ‘युद्धे’ इति विशेषणम्
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक निपातः
युद्धेin the battle
युद्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी, एकवचनम्; सप्तमी-सम्बन्धे (locative absolute)
चकंपिरेtrembled
चकंपिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, आत्मनेपदम्
भूभि-समेत-लोकाःthe worlds together with the earth
भूभि-समेत-लोकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक) + समेत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (भूभिः समेताः लोकाः)
वित्रस्त-देवाःthe frightened gods
वित्रस्त-देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवित्रस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; कर्मधारयः (वित्रस्ताः देवाः)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपातः
दिशःthe directions
दिशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्
विरेजुःshone; appeared bright
विरेजुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम्; वि-उपसर्गः
महा-अन्धकार-आवृत-मूर्छितम्covered by great darkness and stupefied
महा-अन्धकार-आवृत-मूर्छितम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + अन्धकार (प्रातिपदिक) + आवृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मूर्छित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषः — ‘जगत्’ इति विशेषणम्
जगत्the world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A panoramic scene: earth and worlds shaking; devas recoiling; the sky and directions dimmed by a rolling wall of darkness; the central combat barely visible amid dust and shadow.

D
Devas

FAQs

When adharma surges, even the cosmos appears shaken—yet such upheaval sets the stage for divine restoration of order.

The episode is situated within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, underscoring Prabhāsa as a theatre of divine intervention.

No ritual instruction appears here; it describes cosmic omens accompanying the battle.