Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

ततस्तुष्टमना देवस्तीर्थानां दशकोटिकाः । स स्मृत्वा तत्र विधिवत्क्षिप्त्वा स्नात्वा वरानने

tatastuṣṭamanā devastīrthānāṃ daśakoṭikāḥ | sa smṛtvā tatra vidhivatkṣiptvā snātvā varānane

Dann gedachte der Gott, im Herzen erfreut, der zehn Krore an Tīrthas; und dort, o Schönangesichtige, nachdem er ordnungsgemäß Opfergaben dargebracht und gebadet hatte, vollzog er das Ritual in rechter Folge.

ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमवाचक
तुष्ट-मनाhaving a pleased mind
तुष्ट-मना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (तुष्टं मनः यस्य सः) — ‘देवः’ इति विशेषणम्
देवःthe god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
तीर्थानाम्of sacred fords/holy places
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी, बहुवचनम्
दश-कोटिकाःten crores (of them)
दश-कोटिकाः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदश (संख्या-प्रातिपदिक) + कोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; द्विगु-समासः (दश कोटयः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; सर्वनाम
स्मृत्वाhaving remembered
स्मृत्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (पूर्वकालिक), ‘सः’ कर्तृकः
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
विधिवत्according to rule; duly
विधिवत्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषणम्
क्षिप्त्वाhaving thrown/cast (offerings)
क्षिप्त्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (पूर्वकालिक)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (पूर्वकालिक)
वराननेO fair-faced one
वरानने:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आनन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन (प्रथमा-सम्बोधन), एकवचनम्; कर्मधारयः (वरम् आननम् यस्याः)

Narrator (with vocative address suggesting the narration is framed toward Umā/Devī as listener)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa-tīrtha)

Type: kshetra

Listener: Varānane (addressed ‘O fair-faced one’)

Scene: A radiant deity at Prabhāsa stands by sacred waters, eyes softened with satisfaction, performing orderly rites—remembering countless tīrthas, offering water, then bathing as attendants hold vessels and cloth.

D
Deva (Viṣṇu/Nārāyaṇa, contextual)
T
Tīrthas (daśakoṭi)

FAQs

Properly performed tīrtha-rites—done with remembrance and rule—concentrate vast sacred merit, as though many tīrthas are present.

Prabhāsa Kṣetra, specifically the context of Taptodakuṇḍa, portrayed as connected to innumerable tīrthas (daśakoṭi).

Vidhivat snāna (bathing according to injunction) and kṣepana (casting/placing offerings—contextually likely water-oblations or ritual offerings) are indicated.