Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 78

द्वंद्वानि यत्र गायंति किंनराणां मनोरमम् । श्रूयते च सुनिध्वानं तंत्रीवाद्यमथापरम्

dvaṃdvāni yatra gāyaṃti kiṃnarāṇāṃ manoramam | śrūyate ca sunidhvānaṃ taṃtrīvādyamathāparam

Dort erklingen die entzückenden Wechselgesänge der Kiṃnaras; und man vernimmt auch süße, widerhallende Klänge — Saiteninstrumente und andere Musik dazu.

dvaṃdvāniduets; paired songs
dvaṃdvāni:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvaṃdva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
yatrawhere
yatra:
Deśa-adhikaraṇa (Locative adverbial/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb): ‘where’
gāyantising
gāyanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgai (गै धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
kiṃnarāṇāmof the Kinnaras
kiṃnarāṇām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkiṃnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
manoramamdelightful
manoramam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanorama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with implied gītam/śabdam or with dvaṃdvāni as collective sense)
śrūyateis heard
śrūyate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (श्रु धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive): ‘is heard’
caand
ca:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
su-nidhvānamsweet resonance
su-nidhvānam:
Karta (Subject/कर्ता) (of śrūyate)
TypeNoun
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + nidhvāna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (upapada with su-): ‘good/resonant sound’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
taṃtrī-vādyamstring-instrument music
taṃtrī-vādyam:
Karta (Subject/कर्ता) (coordinated with sunidhvānam)
TypeNoun
Roottaṃtrī (प्रातिपदिक) + vādya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास: ‘string-instrument music’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
athaand also
atha:
Samuccaya/Anukrama (Sequencing/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (particle): ‘then/also’
aparamanother; further
aparam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootapara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘other/further’ (qualifying implied śabdam/vādyam)

Narrator (within Prabhāsakṣetra Māhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A luminous grove on a mountain where Kiṃnaras sing in antiphonal pairs; sweet, resonant string music fills the air.

K
Kiṃnaras

FAQs

A tīrtha is not merely physical; it is experienced as a sanctified atmosphere where even sound becomes devotional and elevating.

Prabhāsa-kṣetra is depicted as a realm of celestial music and auspicious resonance.

No explicit rite is prescribed; the emphasis is on the kṣetra’s naturally sacred ambiance.