Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

गृह्यतां नगरश्रेष्ठं प्रसीदध्वं द्विजोत्तमाः । अत्र भक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

gṛhyatāṃ nagaraśreṣṭhaṃ prasīdadhvaṃ dvijottamāḥ | atra bhaktiśca muktiśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ

Nehmt diese vortrefflichste Stadt an, o ihr Besten der Zweimalgeborenen; seid gnädig. Hier werden sowohl Bhakti als auch Mokṣa entstehen — daran besteht kein Zweifel.

गृह्यताम्let (it) be accepted
गृह्यताम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलकारः-लोट् (Imperative/आज्ञार्थ), पुरुषः-प्रथम (3rd), वचनम्-एकवचन (Singular), आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (Passive sense): ‘let it be accepted/taken’
नगरश्रेष्ठम्the best city
नगरश्रेष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formसमासः-षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative: ‘of the city’ → ‘best among cities’); लिङ्गम्-नपुंसक, विभक्तिः-द्वितीया (2nd/कर्म), वचनम्-एकवचन
प्रसीदध्वम्be pleased
प्रसीदध्वम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसद् (धातु) उपसर्गः-प्र
Formलकारः-लोट् (Imperative), पुरुषः-मध्यम (2nd), वचनम्-बहुवचन (Plural), आत्मनेपदम्
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana/Address (Vocative sense)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formसमासः-कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (appositional: ‘excellent brahmins’); लिङ्गम्-पुंलिङ्ग, विभक्तिः-प्रथमा (1st/कर्ता), वचनम्-बहुवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्-स्त्रीलिङ्ग, विभक्तिः-प्रथमा, वचनम्-एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्-स्त्रीलिङ्ग, विभक्तिः-प्रथमा, वचनम्-एकवचन
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलकारः-लृट् (Simple Future/भविष्यत्), पुरुषः-प्रथम (3rd), वचनम्-एकवचन, परस्मैपदम्
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formलिङ्गम्-पुंलिङ्ग, विभक्तिः-प्रथमा, वचनम्-एकवचन

Śiva

Tirtha: Prabhāsa/Nagnahara-associated nagara (best city)

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage audience

Scene: Maheśvara addressing assembled brāhmaṇas, offering them the ‘best city’ and promising bhakti and mukti; a sacred cityscape with temple spires and coastal horizon.

Ś
Śiva
B
Brāhmaṇas
U
Uṇṇata (city)

FAQs

In a true tīrtha, devotion matures into liberation; sacred space supports both practice (bhakti) and ultimate goal (mukti).

Uṇṇata-nagara within Prabhāsa Kṣetra, praised as a supreme city granting bhakti and mukti.

No specific ritual; an invitation to accept/reside in the sacred city is given, with promised spiritual outcomes.