Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

तं दृष्ट्वा पूजयित्वा च मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः । सोमवारे त्वमावास्या तत्रैव बहुपुण्यदा । विप्राणां भोजनं देयं तत्र पुण्य फलेप्सुभिः

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā pūjayitvā ca muktaḥ syātsarvakilbiṣaiḥ | somavāre tvamāvāsyā tatraiva bahupuṇyadā | viprāṇāṃ bhojanaṃ deyaṃ tatra puṇya phalepsubhiḥ

Translation

Wer Ihn erblickt und Ihn verehrt, wird von allen Sünden befreit. Fällt dort der Amāvāsyā-Tag (Neumond) auf einen Montag, so verleiht er überreiches Verdienst. Wer die Frucht des Dharma begehrt, soll an eben diesem Ort den Brāhmaṇas eine Mahlzeit darbringen.

Word by Word

• तम्: him/that (deity)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), अव्ययभाव

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), अव्ययभाव

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मुच् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘freed’

• स्यात्: would be / may become
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन

• सर्व-किल्बिषैः: from/with all sins
• सर्व-किल्बिषैः: Hetu/Instrument (Means/हेतु-करण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः—सर्वाणि किल्बिषाणि

• सोमवारे: on Monday
• सोमवारे: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सोमवार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle: ‘but/indeed’)

• अमावास्या: new-moon day
• अमावास्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अमावास्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• एव: only/indeed
• एव: Niyama (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• बहु-पुण्य-दा: bestowing much merit
• बहु-पुण्य-दा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक) + दा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—बहु पुण्यं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-सन्निकर्ष)

• विप्राणाम्: of/for Brahmins
• विप्राणाम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• भोजनम्: food/feeding
• भोजनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• देयम्: should be given
• देयम्: Vidhi (Obligation/विधि)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषणम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• पुण्य: meritorious
• पुण्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘फल’ इत्यस्य विशेषणम्

• फल-एप्सुभिः: by those desiring the fruit (merit)
• फल-एप्सुभिः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक) + एप्सु (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स् ‘to desire’)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; समासः—फलं एप्सवः (फलम् इच्छन्ति ये)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kalaṃbeśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims behold and worship the Kalaṃbeśvara liṅga; on a rare Monday-Amāvāsyā, a larger gathering forms. Nearby, brāhmaṇas are respectfully seated and served a full meal; the scene blends temple sanctity with charitable hospitality.

Characters & Entities

• Kalaṃbeśvara
• Somavāra (Monday)
• Amāvāsyā
• Vipra (Brāhmaṇa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion is completed by charity: darśana and pūjā purify, and feeding brāhmaṇas seals the merit, especially on auspicious calendrical conjunctions.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kalaṃbeśvara in Prabhāsa Kṣetra, where Monday-Amāvāsyā is said to be highly meritorious.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform darśana and pūjā of Kalaṃbeśvara; on Monday Amāvāsyā, give vipra-bhojana (feeding brāhmaṇas) at that place for great puṇya.