Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

ततो याताः सुराः स्वर्गं पश्यन्तोऽधोमुखा महीम् । ददृशुस्ते ततो देवा भूम्यां स्वर्गमिवापरम्

Transliteration

tato yātāḥ surāḥ svargaṃ paśyanto'dhomukhā mahīm | dadṛśuste tato devā bhūmyāṃ svargamivāparam

Translation

Darauf zogen die Götter gen Himmel, den Blick nach unten auf die Erde gerichtet; und dort erblickten sie am Boden gleichsam einen zweiten Himmel.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तस्मात्-प्रभव-अव्यय (then/thereupon)

• याताः: having gone
• याताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: या (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• सुराः: the gods
• सुराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• स्वर्गम्: to heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• पश्यन्तः: seeing
• पश्यन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु) + शतृ (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• अधोमुखाः: with faces turned downward
• अधोमुखाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अधोमुख (प्रातिपदिक); अधः (अव्यय) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: (सुराः विशेषण) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• महीम्: the earth
• महीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• ददृशुः: they saw
• ददृशुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• ते: they/those (gods)
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तस्मात्-प्रभव-अव्यय (then)

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• भूम्याम्: on the earth
• भूम्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• इव: like
• इव: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमानवाचक-अव्यय (like/as if)

• अपरम्: another, second
• अपरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: (स्वर्गम् विशेषण) नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Gods ascending toward svarga yet turning their faces downward, astonished to see on earth a radiant, heaven-like sacred expanse.

Characters & Entities

• Devas
• Svarga
• Bhūmi (Earth)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A true tīrtha is portrayed as ‘heaven on earth,’ teaching that sanctity is accessible through sacred places and right conduct.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter context points to Prabhāsa Kṣetra and its environs as the ‘other heaven’ seen on earth.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the verse heightens the māhātmya by describing the site’s extraordinary sanctity.