Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

काश्चिदंगसमालग्नान्समंताद्भयवर्जितान् । एवं स तैः पुनः सर्वैर्मशकैरिव चेष्टितम्

kāścidaṃgasamālagnānsamaṃtādbhayavarjitān | evaṃ sa taiḥ punaḥ sarvairmaśakairiva ceṣṭitam

Einige klammerten sich furchtlos von allen Seiten an seine Glieder. So wurde er immer wieder von ihnen allen geplagt, als wären sie Mücken.

काःsome (fem. pl.)
काः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम (interrogative/indefinite pronoun)
चित्some/any (indefinite particle)
चित्:
Modifier (विशेषणार्थ-निपात)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय-निपात)
Formनिपात (particle) — अनिश्चितार्थक (indefinitive)
अङ्ग-समालग्नान्attached to the body/limbs
अङ्ग-समालग्नान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक) + सम्-आ-लग् (धातु) → समालग्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘समालग्न’ = attached; समासः षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष (अङ्गे समालग्नाः)
समन्तात्on all sides, entirely
समन्तात्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘सर्वतः/चारुतः’
भय-वर्जितान्free from fear
भय-वर्जितान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + वर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वृज्/वर्ज् त्यागे)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘वर्जित’ = devoid of; समासः तत्पुरुष (भयेन वर्जिताः/भयवर्जिताः)
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — प्रकारवाचक
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सर्वनाम
पुनःagain
पुनः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — पुनरावृत्तिवाचक
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषण
मशकैःby mosquitoes
मशकैः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootमशक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
इवlike, as if
इव:
Comparator (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison)
चेष्टितम्(it was) acted/moved about
चेष्टितम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचेष्ट् (धातु) → चेष्टित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘चेष्टितम्’ = acted/moved/behaved (impersonal/passive sense)

Sūta (contextual narrator)

Scene: Ascetics cling to the elephant’s legs and sides from all directions, undaunted; the elephant shifts and shakes as if irritated, while the text’s mosquito simile suggests a slightly comic, bustling energy.

S
Sages/ascetics
E
Elephant

FAQs

Fearlessness without discernment can become mere agitation; sacred narratives redirect such energy toward recognition of the divine.

Prabhāsa-kṣetra, presented as a landscape where extraordinary divine-play events unfold.

None; the emphasis is on the unfolding līlā within the kṣetra-māhātmya.