Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

तयैवमुक्ता विप्रास्तु आहुस्तां विपुलेक्षणाम् । स्नात्वा च सर्वे पास्यामो गोरसं तु त्वयाहृतम्

Transliteration

tayaivamuktā viprāstu āhustāṃ vipulekṣaṇām | snātvā ca sarve pāsyāmo gorasaṃ tu tvayāhṛtam

Translation

So angesprochen, sagten die Brahmanen zu der großäugigen Devī: „Nachdem wir gebadet haben, werden wir alle die von dir gebrachte Milch trinken.“

Word by Word

• तया: by her
• तया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (करण/सह), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (by her)

• एवम्: thus
• एवम्: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (thus)

• उक्ताः: addressed / told
• उक्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययः); पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘having been told/addressed’

• विप्राः: brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

• तु: indeed / but
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः (but/indeed)

• आहुः: said
• आहुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• विपुल-ईक्षणाम्: wide-eyed (lady)
• विपुल-ईक्षणाम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विपुल (प्रातिपदिक) + ईक्षणा (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समासः; स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘one with broad/large eyes’

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive); पूर्वकालिक-क्रिया (having bathed)

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः (and)

• सर्वे: all (of us)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनामसदृश-विशेषणप्रयोगः

• पास्यामः: we shall drink
• पास्यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (भविष्यत्), उत्तमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• गोरसम्: cow’s milk
• गोरसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + रस (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (गोः रसः); पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधानार्थक-निपातः

• त्वया: by you
• त्वया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम् (by you)

• आहृतम्: brought
• आहृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ-हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘brought’ (agreeing with गोरसम्)

Speaker

Brāhmaṇas (viprāḥ), addressing Gaurī

Tirtha Mahatmya

Type: kund/ghat (implied forthcoming)

Visual Art Cues

Scene: The sages, addressed by Gaurī, respond with folded hands, requesting to bathe first; Gaurī stands poised, compassionate, as if ready to grant a bathing place.

Characters & Entities

• Gaurī (Pārvatī)
• Brāhmaṇas/Viprāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity and order (snāna first, then acceptance) reflect disciplined dharma even while receiving divine kindness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

An ‘uttama tīrtha’ (excellent bathing place) in the Prabhāsa region is about to be manifested/used.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) is explicitly stated as a prerequisite before drinking the offered milk.