Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

पुरुषोऽहं वरारोहे प्रकृतिस्त्वं निगद्यसे । अहं विष्णुर्महावीर्यस्त्वं लक्ष्मीर्लोकभाविनी

puruṣo'haṃ varārohe prakṛtistvaṃ nigadyase | ahaṃ viṣṇurmahāvīryastvaṃ lakṣmīrlokabhāvinī

O edle Frau, ich bin Puruṣa, und du wirst als Prakṛti verkündet. Ich bin Viṣṇu von großer Macht; und du bist Lakṣmī, die Wohltäterin, die den Welten Gedeihen bringt.

पुरुषःPuruṣa; the male principle
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वरारोहेO fair-rising/beautiful one
वरारोहे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवरा + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (वरारोहा = वरम् आरोहः यस्याः)
प्रकृतिःPrakṛti; nature
प्रकृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निगद्यसेyou are said/called
निगद्यसे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + गद् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महावीर्यःof great prowess
महावीर्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + वीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास; विशेषण (विष्णोः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
लोकभाविनीworld-sustaining
लोकभाविनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोक + भाविनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (लोकस्य भाविनी = लोकं भावयति/धारयति)

Śiva (deduced; syncretic identification common in Purāṇic mahātmyas)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A divine couple in regal serenity: Viṣṇu identified as Puruṣa, Lakṣmī as Prakṛti—standing before the sea-washed sacred landscape of Prabhāsa, with Somnātha’s presence implied; the world’s prosperity flowing from their union.

P
Puruṣa
P
Prakṛti
V
Viṣṇu
L
Lakṣmī

FAQs

The Purāṇa teaches complementarity: spirit and nature, lord and power—together sustain the worlds and the pilgrim’s dharma.

Prabhāsa-kṣetra, portrayed as a place where sectarian boundaries dissolve into a unified divine vision.

No direct prescription; the verse provides theological grounding for worship by identifying divine principles.