Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

कलेर्युगं महाघोरं प्राप्य पापसमन्वितम् । नान्येनाऽस्मिन्नुपायेन धर्म्मः स्वर्गश्च लभ्यते । विना यात्रां महादेवि सोमेशस्य न संशयः

kaleryugaṃ mahāghoraṃ prāpya pāpasamanvitam | nānyenā'sminnupāyena dharmmaḥ svargaśca labhyate | vinā yātrāṃ mahādevi someśasya na saṃśayaḥ

In diesem überaus schrecklichen Kali-Zeitalter, das von Sünde durchdrungen ist, werden hier weder Dharma noch Himmel auf anderem Wege erlangt. Ohne die Pilgerfahrt zu Someśvara, o Große Göttin, daran besteht kein Zweifel.

कलेःof Kali (age/personified Kali)
कलेः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
युगम्the age (yuga)
युगम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महाघोरम्very terrible
महाघोरम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहाघोर (प्रातिपदिक; महा + घोर)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying युगम्)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya-visheshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having attained/reached’
पापसमन्वितम्endowed with sin
पापसमन्वितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाप-समन्वित (प्रातिपदिक; पाप + समन्वित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifying युगम्)
not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
अन्येनby another
अन्येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषण (qualifying उपायेन)
अस्मिन्in this (context/age)
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
उपायेनby means
उपायेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
धर्मःdharma (merit/righteousness)
धर्मः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
स्वर्गःheaven
स्वर्गः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
लभ्यतेis obtained
लभ्यते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
विनाwithout
विना:
Sambandha (Prepositional relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपसर्गसदृश अव्यय; वियोग/अभाव (preposition ‘without’), द्वितीयासम्बन्धी
यात्राम्pilgrimage
यात्राम्:
Karma (Object governed by ‘विना’/कर्म)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सोमेशस्यof Someśa (Lord Soma/Śiva)
सोमेशस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसोमेश (प्रातिपदिक; सोम + ईश)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
no/not
:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Skanda (addressing Mahādevī/Devī; deduced from vocative and Purāṇic dialogue)

Tirtha: Someśvara (Somanātha) at Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Mahādevī

Scene: A darkened landscape symbolizing Kali-yuga—figures burdened by chains labeled ‘pāpa’—contrasts with a radiant coastal temple of Someśvara; a path of light leads pilgrims to the liṅga, while Devī listens to the proclamation.

K
Kali-yuga
D
Dharma
S
Svarga
M
Mahādevī
S
Someśvara

FAQs

In Kali-yuga, pilgrimage is upheld as a decisive, grace-filled path to dharma and heavenly merit when other disciplines are difficult to sustain.

Someśvara at Prabhāsa (Prabhāsakṣetra), a major Śaiva locus in the Skanda Purāṇa.

The prescription is yātrā (pilgrimage) specifically connected with Someśvara; it is presented as essential in Kali-yuga.