Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

कृते युगे पुष्कराणि त्रेतायां नैमिषं तथा । द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं प्राभासिकं कलौयुगे

kṛte yuge puṣkarāṇi tretāyāṃ naimiṣaṃ tathā | dvāpare tu kurukṣetraṃ prābhāsikaṃ kalauyuge

Im Kṛta-Yuga ist Puṣkara das Höchste; im Tretā-Yuga ebenso Naimiṣa; im Dvāpara-Yuga Kurukṣetra; und im Kali-Yuga ist Prabhāsa das Vorzüglichste.

kṛtein the Kṛta (Satya) age
kṛte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘कृतयुगे’ इत्यर्थे
yugein the age
yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
puṣkarāṇiPuṣkaras (holy places named Puṣkara)
puṣkarāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
tretāyāmin Tretā (age)
tretāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
naimiṣamNaimiṣa (forest/holy place)
naimiṣam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnaimiṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also/likewise)
dvāparein Dvāpara (age)
dvāpare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvāpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘द्वापरयुगे’ इत्यर्थे
tubut/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (but/indeed)
kuru-kṣetramKurukṣetra
kuru-kṣetram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuru (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (kurūṇāṃ kṣetram)
prābhāsikamPrābhāsika (Prabhāsa region/holy place)
prābhāsikam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprābhāsika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रभास-सम्बन्धि तीर्थम्’
kalauin Kali (age)
kalau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
yugein the age
yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Skanda (deduced from section context)

Tirtha: Prabhāsa (Kali-yuga pradhāna tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A four-panel cosmic map of India’s sacred geography across yugas: Puṣkara in Kṛta, Naimiṣa in Tretā, Kurukṣetra in Dvāpara, and Prabhāsa in Kali—each panel showing its signature landscape and a radiant yuga emblem above.

P
Puṣkara
N
Naimiṣa
K
Kurukṣetra
P
Prabhāsa
K
Kṛta Yuga
T
Tretā Yuga
D
Dvāpara Yuga
K
Kali Yuga

FAQs

Different yugas highlight different supreme pilgrimage centers; for Kali Yuga, Prabhāsa is celebrated as especially efficacious.

Prabhāsa-kṣetra is explicitly praised as the key tīrtha for Kali Yuga.

An implicit prescription of pilgrimage priority: in Kali Yuga, undertake Prabhāsa-yātrā for heightened merit.