Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

प्रतिग्रहनिवृत्तस्य यात्रादशगुणं फलम् । तेन दत्तानि दानानि यज्ञैर्देवाः सुतर्पिताः

pratigrahanivṛttasya yātrādaśaguṇaṃ phalam | tena dattāni dānāni yajñairdevāḥ sutarpitāḥ

Für den, der von der Annahme von Gaben ablässt, wird die Frucht der Pilgerfahrt zehnfach. Durch die Spenden, die er gibt, werden die Götter so vollkommen gesättigt, als wären sie durch Opferhandlungen (yajñas) befriedigt worden.

प्रतिग्रहacceptance (of gifts)
प्रतिग्रह:
Karma (Object/कर्म) (semantic base within compound)
TypeNoun
Rootप्रति-ग्रह (धातु √ग्रह् + उपसर्ग प्रति; प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रातिपदिक; समासपूर्वपद (अव्ययीभाव/उपपद-समासपूर्वाङ्ग), एकवचन-आधार (compound member)
निवृत्तस्यof one who has refrained (from accepting gifts)
निवृत्तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनिवृत्त (कृदन्त; √वृत्/√वृत्त् + नि; क्त)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः: प्रतिग्रह-निवृत्त (षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुष)
यात्राthan a pilgrimage
यात्रा:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootयात्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (यात्रात् इत्यर्थे)
दशगुणम्tenfold
दशगुणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदश + गुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; द्विगु-समासः (दशगुण) विशेषणम्
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
तेनby that/thereby
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
दत्तानिgiven
दत्तानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदत्त (कृदन्त; √दा + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
दानानिgifts/charities
दानानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
यज्ञैःby sacrifices
यज्ञैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
सुतर्पिताःwell-satisfied
सुतर्पिताः:
Kriya-visheshana / Predicate adjective (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeAdjective
Rootसु-तर्पित (कृदन्त; √तृप्/√तर्प् + सु; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; उपसर्ग/उपपद ‘सु’

Skanda (deduced)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A pilgrim at Prabhāsa refuses a purse offered as honorarium, then turns to distribute food and cloth to the needy; above, devas receive the offerings as if from a fire-sacrifice, indicating yajña-equivalence and tenfold radiance around the pilgrim’s path.

Y
yātrā (pilgrimage)
D
dāna
Y
yajña
D
devāḥ

FAQs

Renunciation of improper gain elevates pilgrimage; giving (dāna) purifies and pleases the gods like sacrifice.

Prabhāsa-kṣetra, where the merit of right conduct during pilgrimage is magnified.

Avoid accepting gifts (pratigrāha) and instead practice dāna; this increases the pilgrimage’s fruit.