Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

यस्मात्त्वं मंत्रमेकाग्रो ध्यायन्वल्मीकमाश्रितः । तस्माद्वाल्मीकिनामा त्वं भविष्यसि महीतले

yasmāttvaṃ maṃtramekāgro dhyāyanvalmīkamāśritaḥ | tasmādvālmīkināmā tvaṃ bhaviṣyasi mahītale

Weil du das Mantra mit einspitzigem Geist betrachtet hast, Zuflucht nehmend im valmīka (Ameisenhügel), darum wirst du auf Erden unter dem Namen „Vālmīki“ berühmt werden.

यस्मात्because (of which), since
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (relative pronoun; ‘because/from which’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
मन्त्रम्mantra
मन्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एकाग्रःone-pointed, concentrated
एकाग्रः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (एकं अग्रं यस्य/एकाग्रः = one-pointed)
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
Kriya (Concurrent action/क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) → ध्यायत् (शतृ-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकृदन्त (शतृ)
वल्मीकम्an anthill
वल्मीकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवल्मीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रितःhaving taken refuge in, resorted to
आश्रितः:
Kriya (State/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु) → आश्रित (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used predicatively
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन (correlative; ‘therefore/from that’)
वाल्मीकि-नामnamed Vālmīki
वाल्मीकि-नाम:
Viśeṣaṇa (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाल्मीकि (प्रातिपदिक) + नामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे तत्पुरुष-प्रायः (वाल्मीकि-नाम = ‘having the name Vālmīki’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महीतलेon the surface of the earth
महीतले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहीतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महेः तलम्)

Ṛṣayaḥ (the sages)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: The addressed sādhaka (future Vālmīki)

Scene: A meditating ascetic sits utterly still, partially covered by an anthill, while sages proclaim that his steadfast mantra-japa will make him famed as Vālmīki.

V
Vālmīki
M
Mantra
V
Valmīka (anthill)

FAQs

Single-pointed mantra-meditation and steadfast tapas transform one’s destiny and spiritual identity.

The verse sits within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya context; the immediate focus is Vālmīki’s tapas rather than naming a separate tīrtha in this line.

No external rite is prescribed here; the emphasis is on ekāgratā (one-pointedness) in mantra-dhyāna/japa.