Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 278›Shloka 13
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

Devanagari script

अंगिरा उवाच । भोभोस्तस्कर मे वाक्यं शृणुष्वावहितः क्षणात् । आत्मनस्तु हितार्थाय सत्यं चैव वदाम्यहम् । तव कः पोष्यवर्गोऽस्ति तच्च सर्वं वदस्व मे

Transliteration

aṃgirā uvāca | bhobhostaskara me vākyaṃ śṛṇuṣvāvahitaḥ kṣaṇāt | ātmanastu hitārthāya satyaṃ caiva vadāmyaham | tava kaḥ poṣyavargo'sti tacca sarvaṃ vadasva me

Translation

Aṅgirā sprach: „He, Räuber, höre meine Worte und sei einen Augenblick aufmerksam. Zu deinem eigenen Heil spreche ich die Wahrheit. Sage mir: Wer ist von dir im Unterhalt abhängig? Nenne sie mir alle.“

Word by Word
अङ्गिराःAṅgirā
अङ्गिराः:
कर्ता (Speaker)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन — ‘Aṅgirā’
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘said’
भोःO
भोः:
सम्बोधन (Address marker)
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle) — ‘O!’
भोःO
भोः:
सम्बोधन
TypeIndeclinable
Rootभोः (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात — पुनरुक्तिः (repetition for emphasis)
तस्करthief
तस्कर:
सम्बोधन (Addressee)
TypeNoun
Rootतस्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (Vocative), एकवचन — ‘thief’
मेmy
मे:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘my’
वाक्यम्words
वाक्यम्:
कर्म (Object of ‘शृणुष्व’)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन — ‘statement/words’
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
क्रिया (Imperative)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् — ‘listen!’
अवहितःattentive
अवहितः:
सम्बोधन-विशेषण (Addressee qualifier)
TypeAdjective
Rootअवहित (प्रातिपदिक; √धा/हिता-भाव)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (to implied ‘त्वम्’) — ‘attentive’
क्षणात्immediately
क्षणात्:
अपादान (Ablative of time/origin)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन — ‘at once/in a moment’
आत्मनःof yourself
आत्मनः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन — ‘of yourself’
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात — ‘indeed/for emphasis’
हितार्थायfor (your) welfare
हितार्थाय:
सम्प्रदान (Purpose/Dative)
TypeNoun
Rootहित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन — ‘for (your) welfare/benefit’
सत्यम्truth
सत्यम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन — ‘truth’ (as object of ‘वदामि’)
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय — ‘and’
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle) — ‘indeed/only’
वदामिI speak
वदामि:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन — ‘I speak’
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचन — ‘I’
तवyour
तव:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन — ‘your/of you’
कःwhat (who)
कः:
कर्ता (Subject of ‘अस्ति’)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन — ‘who/what?’
पोष्यवर्गःdependents
पोष्यवर्गः:
कर्ता (Subject of ‘अस्ति’)
TypeNoun
Rootपोष्य + वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन — ‘group to be maintained/dependents’
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन — ‘is/exists’
तत्that
तत्:
कर्म (Object of ‘वदस्व’)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन — ‘that’
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय — ‘and’
सर्वम्all
सर्वम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘तत्’) — ‘all/entire’
वदस्वtell
वदस्व:
क्रिया (Imperative)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम् — ‘tell/say!’
मेto me
मे:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन — ‘to me’
Speaker

Aṅgirā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Aṅgirā addresses the robber directly, calm but firm; the robber stands tense, weapon lowered, listening; sages watch silently, embodying moral authority.

Characters & Entities
A
Aṅgirā
T
taskara (robber)

FAQs

Accountability begins with truth: one must examine whom one supports and whether they share or accept the moral burden of one’s actions.

This instruction appears within the Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, the sacred narrative setting of Prabhāsa.

No ritual is prescribed; the sage initiates ethical self-inquiry as a step toward dharmic reform.

←Previous Verse
Next Verse→